بازرسی فنی و ایمنی واحدهای حفاری متحرک فراساحلی   Mobile Offshore Drilling Unit

مریم رسولی، اداره کل ایمنی و حفاظت دریایی، سازمان بنادر و دریانوردی

 

چکیده:

سازمان بنادر و دریانوردی به استناد ماده سوم از فصل دوم آیین نامه سازمان بنادر و دریانوردی مصوب بهمن ماه  1348 وظیفه تهیه و تدوین و اجرای قوانین دریایی را دارا می باشد.

بر اساس ماده 6 از فصل اول آئین نامه ساخت و تجهیزات واحدهای متحرک حفاری فراساحلی مصوب آذرماه سال 1388 و ماده 20، دستورالعمل کنترل و بازرسی کشتیهای اقیانوس پیما مصوب مورخ 26/1/1387 در خصوص واحدهای فراساحلی و با توجه به اهمیت رعایت موارد فنی و ایمنی و حفاظت از محیط زیست دریایی این سکوها می بایست سالیانه جهت اطمینان از انطباق وضعیت آنها با الزامات آیین نامه ایمنی و تجهیزات سکوهای متحرک فراساحلی، (MODU CODE) و سایر قوانین ملی و بین المللی با اعزام افسران کنترل و بازرسی در محل استقرار آنها مورد کنترل و بازرسی قرار گیرند. واحدهای حفاری متحرک فرا ساحلی، واحدهای شناوری هستند که در محدوده منطقه انحصاری اقتصادی فلات قاره (بر اساس آیین نامه احداث و استفاده از تاسیسات در فلات قاره و منطقه انحصاری اقتصادی ایران مصوب 28/9/1375) برای مدتی معین جهت عملیات حفاری به منظور اکتشاف یا بهره برداری از منابع موجود در دریا همچون هیدروکربن های مایع یا گازی مستقر می شود هستند، که هدف از بازرسی ارائه یک روش هماهنگ و یکنواخت جهت کنترل و بازرسی موارد فنی و ایمنی و حفاظت از محیط زیست دریایی در رابطه با واحدهای متحرک حفاری فراساحلی (MODU)، توسط افسران كنترل و بازرسي مجاز سازمان جهت اطمينان از انطباق وضعيت آنها با الزامات آيين نامه ايمني و تجهيزات سكوهاي متحرك حفاري فراساحلي (MODU 2009) است.

 

کلمات کلیدی : بازرسی ایمنی، واحدهای حفاری متحرک حفاری فرا ساحلی MODU، افسر کنترل و بازرسی (PSCO, FSCO)

 

مقدمه

سازمان بنادر و دریانوردی به استناد ماده سوم از فصل دوم آیین نامه سازمان بنادر و دریانوردی مصوب بهمن ماه  1348 وظیفه تهیه و تدوین و اجرای قوانین دریایی را دارا می باشد.

بر اساس ماده 6 از فصل اول آئین نامه ساخت و تجهیزات واحدهای متحرک حفاری فراساحلی مصوب آذرماه سال 1388 و ماده 20، دستورالعمل کنترل و بازرسی کشتی های اقیانوس پیما مصوب مورخ 26/1/1387 در خصوص واحدهای فراساحلی و با توجه به اهمیت رعایت موارد فنی و ایمنی و حفاظت از محیط زیست دریایی این سکوها می بایست سالیانه جهت اطمینان از انطباق وضعیت آنها با الزامات آیین نامه ایمنی و تجهیزات سکوهای متحرک فراساحلی، (MODU CODE) و سایر قوانین ملی و بین المللی با اعزام افسران کنترل و بازرسی در محل استقرار آنها مورد کنترل و بازرسی قرار گیرند.

 

گواهينامه ها و مدارك

- افسر كنترل و بازرسي ضمن بررسي اعتبار گواهينامه ها و صحت تكميل آنها توسط موسسات رده بندي مورد تاييد، بايد دقت نمايد تنها موارد ذكر شده در گواهينامه بر روي واحد حمل شوند و شرايط مواد با شرايط ذكر شده در گواهينامه منطبق باشد. سکوی متحرک می بایست ثبت شده باشد و گواهینامه ثبت بر روی سکو موجود باشد.

 

- گواهينامه ايمني واحد حفاري متحرك فراساحلي (2009)، بايد براي يك مدت زمان حداكثر 5 ساله داراي اعتبار باشد و همچنین مدارک مربوط به بازرسی سالیانه واحد حفاری متحرک فرا ساحلی بر روی واحد موجود باشد. 

- افسر كنترل و بازرسي بايد از سالم بودن سيستم راديويي، براي اعلام وضعيت اضطراري شناور به مراكز هماهنگي نجات اطمينان حاصل نمايد.

- افسر كنترل و بازرسي بايد انطباق تعداد نفرات موجود بر روي واحد را با گواهينامه حداقل نفرات بر روي واحد بررسي نمايد.

- افسر کنترل و بازرسی بعد از رفتن بر روی واحد می تواند اعتبار گواهینامه های بین المللی شامل جلوگیری از آلودگی نفتی(IOPP)، جلوگیری از آلودگی ناشی از فاضلاب(ISPP)، جلوگیری از آلودگی هوا (IAPP)، مدیریت ایمنی شناور(SMC)، فرم گزارش دهی آب توازن و گواهینامه سیستم ضد خزه و یا اظهار نامه مربوطه را بررسی نماید.

 

الزامات تجهيزات و ساختمان

- افسر كنترل و بازرسي در بررسي ساختمان و تجهيزات بكار گرفته شده و شيوه هاي دسترسي در واحد بايد موارد زير را مورد بررسي قرار دهد.

- بررسي تمام بخش هاي موجود در واحد كه بايد حداقل داراي يك مسير دسترسي به صورت دائمي باشند.

- بررسي وجود اسناد ساخت و طراحي و هر نوع اطلاعات دیگر مربوط به ساختمان واحد.

- افسر كنترل و بازرسي بايد بررسي نمايد در صورت استفاده از رنگ هاي ضدخزه اين گونه رنگ ها با الزامات موجود در كنوانسيون كنترل سيستم هاي مضر ضدخزه مطابقت دارد.

- بررسي برنامه هاي مراقبتي از قبیل پوشش هاي محافظتي در سرتاسر واحد كه ميزان اثربخشي پوشش محافظتي بايد در طول دوره عمر واحد مورد تاييد سازمان و بر اساس دستورالعمل هاي تهيه شده توسط آيمو باشد.

- گواهینامه جوشکاری بر اساس استانداردهاي بين المللي (داراي گواهينامه باشند) که به تاييد موسسات رده بندي رسیده باشد.

 

ماشين آلات

- افسر كنترل و بازرسي مي تواند كارايي تجهيزات و ماشين آلاتي كه براي ايمني واحد ضروري است، را مورد بررسي قرار دهد.

- بررسي وجود حداقل دو شير ايمني در هر يك از ديگ هاي بخار و ژنراتور بخار، در هر صورت سازمان مي تواند با توجه به خروجي يا ديگر ويژگي هاي ديگ ها يا ژنراتورهاي بخار تنها يك شير ايمني را مجاز بشمارد، اما اين مهم در حالي امكانپذير است كه با وجود يك شير ايمن، حفاظت كافي در برابر فشار بيش از حد تامين شود.

- بررسي وجود حداقل دو سيستم آب مصرفي جداگانه شامل پمپ هاي تغذيه در هر يك از سيستم هاي توليد بخار.

- بررسي وجود وسايل و تجهيزاتي در جهت جلوگيري از فشار بيش از حد در هر يك از اجزاء سيستم هاي هواي فشرده و در مواقعي كه مجراي آب خنك كننده يا بدنه كمپرسورهاي هوا در معرض فشار اضافي ناشي از نشت هواي فشرده به داخل آنها قرار داشته باشد.

- بازدید از جعبه تقسیم ها و سیستم شیرآلات موجود بر روی شناور.

- بررسي وجود وسيله اي براي نشان دادن باز يا بسته بودن شير در هر يك از محل هايي كه شيرها از آنجا قابل كنترل هستند.

- بررسي وجود وسايل ارتباطي كه به صورت دائمي نصب شده و مستقل از منبع اصلي نيروي الكتريكي واحد هستند.

- بررسي وجود شيرهاي حفاظت در برابر آبگرفتگي در هر يك از ورودي ها يا خروجي هاي آب دريا كه در فضاهاي زير خط بار قرار دارند.

- بررسی سیستم قطع سوخت و فعال شدن علائم هشداردهنده در صورت پایین آمدن سطح و وجود اشکال در تغذیه هوا و یا مشعل.

 

بررسی شیر اطمینان فشار

- بررسی ترتیبات لنگراندازی برای واحدهای سطحی و واحدهای تثبیت شده با ستون (پایه)

- بررسی مدارک انجام آزمایش تجهیزات و تائید آنها برای لنگرها، کابل ها، زنجیرها و سایر قطعات متصل وابسته

- بررسی  وجود ظرفیت کافی در سینی های جمع کننده (Collecting Tray) روغن های هیدرولیک و سرریز مواد موجود در مخازن

 

ايمني در مقابل آتش

- افسر كنترل و بازرسي در بررسي پمپ هاي آتش نشاني بايد موارد زير را بررسي نمايد.

- بررسي ترتيبات پمپ ها، ورودي آب و منابع برق پمپ ها به نحوي كه وقوع آتش سوزي در هر فضا، هر دو پمپ را از فعاليت باز ندارد.

- بررسي شيرهاي ايمني و آيا اين گونه شيرها به نحوي تنظيم شده اند كه از اعمال فشار به خطوط اصلي اطفاء حريق جلوگيري نمايند.

- بررسي مسير عبور لوله اصلي اطفاء حريق و آيا لوله اصلي اطفاء حريق در مكان هايي كه عملي است از مسيري دور و جدا از مناطق خطرناك عبور كرده و از پوشش و محافظ هاي حرارتي مناسب براي آن استفاده شده است.

- بررسي عدم وجود اتصالات و انشعابات ديگر بر روي لوله هاي اصلي اطفاء حريق.

- بررسي و موقعيت قرارگيري لوله ها و شير فلكه ها به شكلي كه شلنگ هاي آتش نشاني به راحتي به آنها متصل گردند.

- بررسي وجود علامت استعمال دخانيات ممنوع در محل هاي مناسب، حداقل تماس با هيدروكربن ها و وجود سيستم تخليه فاضلاب مناسب.

- وجود طرح مناسب براي كنترل آتش

- بررسی سوپاپ اطمینان شیر جدا کننده

- بررسی وجود شلنگ آتش نشانی و نازل دو منظوره (مه پاش- جت)

- بررسی وجود انتقال به ساحل بین المللی در واحدهای سطحی

 

تجهيزات تنفس اضطراري

افسر كنترل و بازرسي در بررسي تجهيزات تنفس اضطراري در فضاي موتورخانه كه شامل احتراق داخلي براي نيروي رانش است بايد موارد زير را مورد بررسي قرار دهد:

 

- بررسي وجود تجهيزات تنفس اضطراري در اتاق كنترل موتورخانه.

- بررسي وجود تجهيزات تنفس اضطراري در محل هاي كار و در صورتي كه دسترسي مستقيم از محل كار به محل هاي فرار وجود دارد، نيازي به تجهيزات تنفس اضطراري نيست.

- بررسي وجود تجهيزات تنفس اضطراري بر روي هر عرشه و يا سكو نزديك به نردبان فرار كه به عنوان راه دوم فرار از فضاي موتورخانه است.

 

راه هاي فرار

افسر كنترل و بازرسي درخصوص راه هاي فرار در داخل مكان هاي زندگي، محل هاي خدماتي و ايستگاه هاي كنترل، بايد موارد زير را بررسي نمايد.

 

- بررسي وجود حداقل دو راه خروجي مجزا و تا حد امكان جدا از هم به نحوي كه راه فرار به عرشه هاي باز و ايستگاه هاي سوار شدن به قايق در هر فضاي عمومي كه معمولا كاركنان هستند و يا فضايي كه در آن كاركنان اقامت دارند، وجود داشته باشد.

- بررسي وجود يك نردبان عمومي به عنوان يكي از راه هاي فرار، هنگامي كه ساخت و نصب راه پله غيرعملي است.

- بررسي وجود مسيرهاي فرار كه به راحتي در دسترس بوده و موانعي در آنها وجود نداشته باشد و همه درهاي خروجي در مسير فرار بايد به راحتي قابليت باز و بسته شدن داشته باشند.

 

وسايل و تجهيزات نجات

افسر كنترل و بازرسي مي تواند وسايل و تجهيزات نجات را مورد بازرسي قرار دهد. افسر كنترل و بازرسي مي تواند كليه شناورهاي بقا و قايق هاي امداد و وسايل به آب اندازي آنها را به طور چشمي بازرسي نمايد تا از آمادگي بكارگيري اين تجهيزات اطمينان حاصل نمايد. اين بازرسي مي تواند شامل موارد بازرسي از شرايط قلاب ها و اتصالات آنها به قايق نجات و بررسي كامل بودن شرايط آزاد شدن چرخ دنده ها در شرايط فشار باشد.

 

- بررسي وجود جان پناه به تعداد يك عدد يا بيشتر بر روي واحد و هر يك بتوانند از هر دو سمت واحد به آب داده شوند و در مجموع گنجايش حمل كليه افراد موجود در واحد را نيز داشته باشند.

- افسر كنترل و بازرسي در بررسي ايستگاه هاي استقرار و سوار شدن بر شناور بقا بايد موارد زير را مورد بررسي قرار دهد.

- بررسي محل قرار گرفتن ايستگاه هاي استقرار و سوار شدن بر شناور بقا.

- ميزان و وجود حداقل یک منبع روشنایی اضطراری در محوطه.

- بررسي وجود حداقل 2 نردبان ثابت يا پلكان هاي فلزي كه به اندازه كافي از يكديگر فاصله داشته باشند و عرشه را به لبه آب متصل نمايند. نردبان ها و پلكان هاي فلزي و همچنين محل مجاور آنها در دريا بايد بقدر كافي با چراغ هاي اضطراري روشن شود.

- بررسي وجود قايق هاي امداد در وضعيت آمادگي مستمر براي به آب اندازي به نحوي كه ظرف حداكثر مدت زمان 5 دقيقه به آب انداخته شوند.

 

تجهيزات راديويي و ناوبري

افسر كنترل و بازرسي در بازرسي از تجهيزات راديويي و ناوبري مي تواند موارد زير را مورد بررسي قرار دهد.

 

- آيا پرسنل مسئول برقراري ارتباطات راديويي بر روي واحد، آموزش هاي لازم درخصوص استفاده از «اصطلاحات استاندارد مخابرات دريايي» مصوب آيمو را ديده اند و گواهینامه مربوطه توسط نیروهای شاغل در ایستگاه های مطابق با آیین نامه اجرایی صدور گواهینامه عمومی مخابرات دریایی (رادیو اپراتوری دریایی) مصوب 31/6/1364 اخذ شده باشد.

- افسر كنترل و بازرسي بايد بررسي نمايد در صورتي كه واحدهايي هستند كه بالگرد به آنها خدمات ارائه مي دهد بايد مجهز به يك دستگاه VHF هوايي، راديو تلفني مطابق با مقررات سازمان بين المللي هواپيمايي (ايكائو) باشند.

 

دستگاه های بالابر، انتقال کارکنان و راهنما

افسر كنترل و بازرسي در بازرسي دستگاه های بالابر، انتقال کارکنان و راهنما باید موارد زیر را مورد بررسی قرار دهد.

 

- بررسی وضعیت جرثقیل ها همراه با ساختار پشتیبانی آن که برای انتقال مواد، تجهیزات یا کارکنان بین واحد و شناورهای مربوطه مورد استفاده قرار می گیرد جرثقیل ها باید به ترتیبی قرار گرفته و محافظت گردند که احتمال به خطر افتادن جان کارکنان به حداقل برسد، علاوه بر آن باید هنگام جابجایی قطعات و در موارد خطرناک دیگر دقت کافی گردد.

- بررسی گزارشات مربوط به آزمایش های عملیاتی و بارگیری بر روی جرثقیل ها، هر جرثقیل باید حداکثر هر 12 ماه یک بار مورد بازرسی قرار گیرد. به علاوه آنها باید در فواصل زمانی که نباید از 5 سال بیشتر شود، یا پس از انجام تعمیرات اساسی و دوره ای، مورد آزمایش قرار گرفته و گواهینامه جدید اخذ نمایند.

 

فهرست وظايف در شرايط اضطرار

افسر كنترل و بازرسي مي تواند بررسي نمايد كه آيا یک فهرست وظایف به روز موجود است و پرسنل از وظايف محول شده به آنها طبق فهرست وظايف در شرايط اضطرار آگاهي دارند.

 

- فهرست وظايف در شرايط اضطرار بايد در مكان هاي مشخص و قابل ديد از جمله اتاق هاي كنترل و ساختمان محل اقامت پرسنل نصب گردد. فهرست وظايف در شرايط اضطرار بايد مشخصات اخطارهاي عمومي را تعيين كرده و همچنين اقدامات ضروري را در صورت به صدا در آوردن علامت هشدار ذكر نمايد و نشان دهنده محل هاي مراجعه پرسنل در زمان شنيدن صداي هشدار و انتظارات عملياتي از آنها باشد. وظايف زير بايد در ليست وظايف در شرايط اضطرار مشخص شده باشد:

- بستن درب هاي ضد نفوذ آب، درهاي ضد آتش، شيرها، ورودي و خروجي هواكش ها، آبريزها، نورگيرها، پنجره ها و ساير منافذ مشابه در واحد، وسايل قايق هاي نجات و ساير وسايل نجات، آماده سازي و پياده كردن قايق هاي نجات، آماده سازي عمومي ساير وسايل نجات، فهرست بازديد كننده ها از واحد، استفاده از وسايل ارتباطي، مشخص كردن گروه هاي مقابله با آتش، وظايف خاص تعيين شده براي استفاده از وسايل مقابله با آتش، وظايف اضطراري بر روي عرشه فرود بالگرد، وظايف خاص تعيين شده در صورت نشت خارج از كنترل هيدروكربن ها يا سولفيد هيدروژن، شامل توقف اضطراري سيستم عملياتي، در نظر گرفتن نيازهاي عملياتي مختلف براي شرايط اضطراري متفاوت با در نظر گرفتن افراد كليدي جايگزين، روش پوشيدن جليقه نجات.

 

الزامات عملياتي

افسر كنترل و بازرسي در بررسي فرايندهاي عملياتي شامل اطلاعات كمكي اضافي از قبيل نقشه ها، كتابچه هاي راهنماي سازندگان و ساير اطلاعات مشابه كه براي كاربري و نگهداري موثر واحد مورد نياز است، مي تواند موارد زير را مورد بررسي قرار دهد.

 

- بررسي وجود برگه هاي اطلاعات ايمني مواد (MSDS) براي واحدهايي كه نفت سوخت را مطابق با مقرره اول كنوانسيون مارپل و يا ساير مواد را حمل مي كنند.

- بررسي وجود حداقل دو سيستم جداگانه بستن و مهار كردن براي پذيرش شناورهاي پشتيبان واحد، بستن و يا مهار كردن به واحد بايد به شكلي انجام گيرد كه ظرفيت كافي جرثقيل از نظر قدرت بلند كردن و زاويه دستيابي به كالا موجود باشد.

- افسر كنترل و بازرسي بايد بررسي نمايد، چنانچه سيستم غواصي بر روي واحد وجود دارد بايد مطابق با آیین نامه ایمنی غواصی و به گونه اي نصب، پوشش و نگهداري گردد كه در حد امكان خطر براي جان پرسنل و يا واحد را با توجه به امكان آتش سوزي، انفجار و ساير موارد مشابه به حداقل برساند.

- افسر كنترل و بازرسي در بررسي مراحل كار در مواقع اضطراري بايد موارد زير را مورد بررسي قرار دهد.

- بررسي وجود فرد مسئول كه در زمان اضطراري كليه پرسنل واحد به او پاسخگو بوده و اين فرد مسئول بايد به صورت كامل با مشخصات، امكانات و محدوديت هاي واحد آشنايي داشته باشد.

- بررسي انجام تمرين و آموزش هاي اضطراري كه هر هفته بايد يك تمرين ترك واحد و يك تمرين آتش سوزي انجام گيرد و تمرين ها بايد طوري برنامه ريزي شده باشد كه هر فرد حاضر بر روي واحد، حداقل يكبار در هر ماه در يك تمرين شركت كند.

- بررسي دفتر ثبت سوابق و گزارشات مربوط به آن

- گزارش بازرسي از تجهيزات نجات به منظور حصول اطمينان از كامل و آماده به كار بودن وسايل نجات واحد، شامل تجهيزات قايق نجات و چراغ اضطراري

- گزارش مربوط به تمرينات، مانورها و همچنين تمرين هاي اضطراري

- گزارش بازرسي و نگهداري مربوط به مكان هاي دسترسي و روش هاي محافظتي واحد

- گزارش مربوط به تغييرات اطلاعات واحد و تجهيزات مربوط به آن

- گزارش آزمايشات، بازرسي و نگهداري تجهيزات مقابله با آتش

- گزارش نگهداري در رابطه با تجهيزات نجات

- گزارش آزمايشات و گواهينامه هاي مربوط به جرثقيل.

 

مراجع:

1- قطعنامه 787 اصلاح شده توسط قطعنامه 882 سازمان بين المللي دريانوردي موسوم به روش كنترل و بازرسي كشتيها.

2- آيين نامه ايمني و تجهيزات سكوهاي متحرك حفاري فراساحلي، 2009 (MODU Code 2009).

3- آیین نامه احداث و استفاده از تاسیسات در فلات قاره و منطقه انحصاری اقتصادی ایران مصوب 28/9/1375.

4- آیین نامه اجرایی صدور گواهینامه عمومی مخابرات دریایی (رادیو اپراتوری دریایی) مصوب 31/6/1364.

5- گواهینامه ایمنی سکوهای حفاری متحرک فراساحلی: گواهینامه ایمنی که مطابق ماده 6-1 از فصل اول آئین نامه ایمنی سکوهای متحرک فراساحلی مصوب شورای عالی سازمان صادرمی گردد.

 

 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه