ایمنی نردبان

حبیب توسلی، کارشناس امور بندری سازمان بنادر و کشتیرانی

 

امروزه نردبان جزء لاینفک زندگی کاری بسیاری از مشاغل فنی و عملیاتی گردیده است. آتش‌نشانان، نقاشان و  برق کاران ساختمان نمونه‌هایی هستند که به وفور با این وسیله سروکار دارند. حدود 2% از کل حوادث شغلی در کشورهای صنعتی مربوط به کار با نردبان‌ها و سقوط از آنهاست درحالی که می‌توان با آموزش و استفاده از تجهیزات مناسب مانع از بروز آنها شد.

علت اصلی سقوط‌ها معمولا موارد زیر است:

 

  •     استفاده از نردبان نامناسب
  •    وازگون شدن نردبان به دلیل قرار گرفتن آن در وضعیت نامناسب و یا غیر ایمن بودن سطحی که نردبان روی آن قرار دارد
  •      استفاده از نردبان به شیوه غیر ایمن

 

در کانادا نردبان‌های جدید توسط انجمن استاندارد کانادا بر اساس موارد زیر تایید می‌شود:

 

  •     میزان باری که می‌توانند تحمل کنند (سنگین، نیمه سنگین، سبک)
  •     موارد کاربرد آنها (صنعتی، تجاری یا خانگی)

 

اکثر نردبان‌های موجود از چوب، آلومینیوم و پشم شیشه ساخته شده‌اند.

 نردبان باید:

  •  به دقت و متناسب با کاربری مورد نظر انتخاب گردد.
  •     به شیوه صحیح مورد استفاده قرار گیرد.
  •   به خوبی نگهداری و تعمیر گردد.

 

اولین مرحله -  انتخاب نردبان صحیح

نردبانهای مستقیم و extension برای تکیه دادن به دیوار و معمولا در محیطهای کاری باز مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نردبان‌ها باید به دقت در جای مورد نظر محکم شوند زیرا عدم رعایت این نکته بیشترین علت این گونه حوادث را در بر می‌گیرد. اگر نردبان از پایه لیز بخورد شما سقوط خواهید کرد. نردبان را در جای تمیز و عاری از یخ، برف، آب یا شن قرار دهید.

 نردبان‌های پلکانی معمولا برای استفاده در محیط‌های کاری و خانه‌ها بکار می‌روند در حالی که از نردبان‌های سکویی بزرگ در انبارها و مکان‌های صنعتی که استحکام خوب و سطح کاری بزرگ و هموار دارند استفاده می‌شوند. بازوی مهار کننده این نردبان‌ها باید محکم شده ضمن اینکه چهارپایه آن در زمین محکم شده باشد.

نردبان‌ها را به اطراف ساختمان‌ها، مخازن و برج‌ها محکم کنید و اگر بین نردبان و محل بستن آنها فاصله‌ای بیش از 10 فوت یا 3 متر وجود دارد باید نردبان به یک قفسه ایمنی مجهز شود.

قوانین مختلفی برای کار به شیوه ایمن با نردبانی که بطور صحیح نصب شده است وجود دارد. همیشه در 3 نقطه با نردبان تماس داشته باشید. این بدان معناست که همیشه دو پا و یک دست یا دو دست و یک پا در تماس با نردبان باشد. زمانی که از نردبان بالا می‌روید یا پایین می‌آیید صورتتان باید رو به نردبان قرار گیرد و نرده‌ها را بگیرید (نه لبه‌های پله‌ها را) این نکته باید در هنگام تمرین کردن با نردبان نیز رعایت شود.

زمانی که باری را از نردبان بالا می‌برید احتمال بروز حادثه بیشتر است. به هیچ وجه نباید کارگران هنگام بالا رفتن از نردبان با دست خود وسایل دیگری را حمل نمایند. در صورت ضرورت ابزار کار باید در جعبه مخصوصی که به کمربند ایمنی آویزان است و یا به تسمه‌ای که از شانه کارگر آویزان است حمل شوند.

از دیگر دلایل اصلی سقوط، از بین رفتن تعادل در حین کار بر بالای نردبان است. وزنتان را در وسط چهارچوب نردبان قرار دهید. نباید هنگام کار با نردبان به طرفین خم شد. مراقب باشید که قلاب کمربند در اطراف نردبان رها نباشد زیرا هنگام بالا رفتن باعث گیر کردن به نردبان و برهم خوردن تعادل می‌گردد.

کار در روی نردبان خیلی خسته کننده است لذا اینگونه کارها باید در زمان‌های کوتاه صورت پذیرد. اگر احساس سرگیجه کردید با قرار دادن سر روی پله چند لحظه استراحت کنید سپس به آرامی بالا بروید. در هنگام استفاده از نردبان عجله کردن ممنوع است.

 

 نردبان‌های دو طرفه

 در صورتی که تکیه گاهی برای نردبان یکطرفه موجود نباشد از نردبان دو طرفه استفاده می‌شود. نردبان دو طرفه اغلب در نقاشی، دکوراسیون و کارهای تاسیساتی مورد استفاده قرار می‌گیرد امن‌ترین نوع نردبان‌های دوطرفه نردبانی است که دارای پله‌های مسطح و مجهز به سکو و نرده مخصوص دستگیره باشد در این صورت خطر سقوط از نردبان بسیار کم خواهد بود. نردبان‌های دوطرفه معمولی باید به اندازه کافی طویل باشند تا کارگر مجبور نباشد از دو پله انتهایی نردبان استفاده کند. اغلب حوادث زمانی اتفاق می‌افتد که از دو پله انتهایی نردبان استفاده می‌شود.

 

 

 

 کفشک‌ها

با قرار دادن کفشک‌های ایمن از جنس لاستیک، چوب  پنبه، نمد، فولاد و یا سرب در پایه‌های نردبان می‌توان خطر لغزش انواع مختلف نردبان‌ها را برطرف نمود. باید برای موارد مختلف در صنعت کفشک‌های مناسبی را برای نردبان‌ها انتخاب کنیم. کفشک‌های نوک تیز فولادی برای نردبان‌هایی مناسب هستند که در سطوح ناهموار و شل مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ مثل محوطه اطراف کارخانه و یا باغچه کفشک‌هایی که کف آنها از لاستیک است برای جلوگیری از لغزش نردبان‌ها در سطوح مستحکم و خشک مورد استفاده قرار می‌گیرند، البته این کفشک‌ها نباید در سطوح روغنی یا گریسی مورد استفاده قرار بگیرند.

 

استفاده صحیح از نردبان

مسوولین ایمنی در کارخانجات و کارگاه‌ها باید  استفاده صحیح از نردبان‌ها را به کارگران آموزش داده و به طور مرتب و مداوم کنترل کنند که آیا کارگران آموزش‌های داده شده را به کار می‌برند یا خیر؟

 

انتقال و انبار کردن نردبان‌ها

اگر وزن نردبان بیش از 25 کیلوگرم باشد یا در موقعیت‌های نامناسب (یخ بندان، برف، باد و ...) قرار داشته باشید و یا اینکه نردبان طویل باشد باید دو نفر یا بیشتر طوری آن را حمل کنند که بلندترین نفر جلوتر از همه حرکت کند. برای جلوگیری از برگشتن و یا واژگون شدن نردبان‌های خیلی بلند باید آنها را به وسیله طناب و یا شئ قابل انعطاف مهار کرد. هیچ وقت نباید نردبان را به طور افقی بر روی شانه حمل نمود زیرا ممکن است در سر پیچ‌ها انتهای نردبان با سر عابرین برخورد نموده و به آنها آسیب برساند. لذا برای پیشگیری از این قبیل حوادث نردبان باید طوری حمل بشود که سر آن حداقل دو متر از سطح زمین فاصله داشته باشد.

نردیان باید با توجه و دقت کامل انبار شود به طوری که از تغییر شکل آنها جلوگیری شود. به هیچ وجه نباید وسایل و مواد متفرقه را بر روی نردبان‌ها انبار نمود. هنگامی که نردبان‌ها به وسیله کامیون حمل می‌شوند باید توسط مواد نرمی محافظت شوند.

 

قرار دادن نردبان به شیوه ایمن

قرار گرفتن نردبان به شیوه ایمن به محل آن، زاویه شیب نقطه اتکایی بالایی و غیره بستگی دارد. نردبان نباید روی دیوارهایی که به تازگی رنگ شده یا پوشیده از یخ و برف هستند قرار گیرد. همچنین نردبان نباید در قسمت در و پنجره باز و سایر ضمایم متحرک ساختمانی قرار گیرد. افزودن ارتفاع نردبان به وسیله جعبه، بشکه، صندلی و غیره در زیر پایه‌های آن فوق‌العاده خطرناک است. نردبان باید بطور ثابت بر روی دو پله خود قرار گیرد.

ثبات یک نردبان تا حدود زیادی بستگی به زاویه‌ای دارد که تحت آن بر روی زمین قرار گرفته است. اگر نردبان بیش از حد بطور عمود قرار گرفته باشد احتمال سقوط از طرفین و یا واژگون شدن وجود دارد. همین طور اگر شیب نردبانی زیاد از حد باشد احتمال دارد پایه های آن لغزیده و نردبان سقوط کند. تبعیت از قانون 75 تا 80 درجه (شیب استاندارد) بسیار مهم است. برای دستیابی به این شیب باید فاصله انتهای نردبان از دیواری که به آن تکیه داده شده به اندازه 4/1 طول نردبان باشد. نردبان‌هایی که طول آنها از 8 متر بیشتر باشد موقع استفاده باید از قسمت وسط به وسیله طناب و یا زنجیر به دیوار و یا کف زمین مهار شوند تا از نوسان و شکستن آنها جلوگیری شود. نردبان‌های چوبی نباید رنگ شوند بلکه باید هر دوسال یکبار آنها را روغن برزک زد.

نردبان‌ها طول عمر مشخصی دارند و می‌بایست قبل از هر بار استفاده برای بررسی علایم پوسیدگی، عیب و نقص مورد بازرسی قرار گیرند، بدنه ضعیف یا پیچ خورده (تابیده شده) پلکان‌های شل و غیره موارد بازرسی می‌باشند که صرف نظر از هر نوع نردبانی باید صورت گیرد. 

در جاهایی که احتمال برق گرفتگی وجود دارد باید از نردبان‌های فایبر گلاس  استفاده شود. اگر چه نردبان‌های چوبی نیز مجاز می‌باشند، ولی چوب در اثر تماس با آب خیس شده و رسانای جریان الکتریکی خواهد بود (در این موارد هرگز از نردبان‌های آلومینیومی استفاده نکنید. زیرا نردبان آلومینیومی هادی جریان برق است). 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه