بهبود ایمنی شغلی در صنعت ساختمان کشور از طریق بکارگیری نرخ تعدیل تجربی (EMR)

 

مهران امیری، کاندیدای مقطع دکترا مهندسی عمران، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه امیرکبیر

عبدالله اردشير، رئیس پژوهشکده محیط زیست،دانشیار دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر

 

 

مقدمه:

امروزه با رشد فزاينده توسعه و اجراي طرح ها و پروژه های ساخت و ساز در كشور، متاسفانه شاهد آن هستيم كه آمار حوادث و سوانح شغلي در اين بخش وضعيت مناسب و مطلوبي را نداشته و در عين حال روند فزاينده و نگران كننده اي را در طول ساليان اخير دنبال می كند. این حوادث نه تنها موجب ایجاد هزینه های فراوان برای صنعت ساخت و ساز کشور می شود، بلکه آسیب های اجتماعی و فرهنگی فراوانی را به پیکره کشور ما وارد می آورد که اثراتی از این دست به راحتی قابل جبران نمی باشد. از سویی با توجه به عملکرد اغلب کشورهای پیشرفته در مطالعه و بررسی راهکارهای پیشگیری از حوادث شغلی (خصوصا در صنعت ساخت و ساز) و عزم جدی آنان در اجرایی نمودن این برنامه ها، مشاهده می شود که این مساله امری شدنی و تحقق پذیر می باشد (تجربه کشورهایی نظیر ایالات متحده و انگلستان و ...) (شکل 1). در همین راستا مناسب است با بهبود فرآیندهای مرتبط با مساله ایمنی شغلی در صنعت ساختمان به سمت این هدف حرکت کرد. ایجاد رویه تعیین نرخ تعدیل تجربی (EMR1) شرکت های ساختمانی و بکارگیری آن در فرآیندهایی نظیر تعیین حق بیمه پیمانکاران، ارزیابی عملکرد ایمنی آنان و انتخاب پیمانکاران و ... می تواند انگیزه مالی و اعتباری لازم را برای پیمانکاران در راستای بهبود عملکرد ایمنی آنان ایجاد نماید. در زیر به بررسی دقیق تر موضوع می پردازیم.

 

 

 

 


شکل 1- روند کاهشی تعداد افراد فوت شده در صنعت ساختمان انگلستان بازاء 100،000 کارگر بین سال های 1982 تا 2009 [1]

 

 

نرخ تعدیل تجربی (EMR) چیست؟

هدف از این نرخ آن است که پیمانکارانی که حوادث زیاد و هزینه تلفات بیشتر نسبت به میانگین دارند جریمه پرداخت کنند و همچنین پیمانکارانی که حوادث و تلفات کمتری دارند تخفیف بگیرند. کمیته ارزیابی تراز تعدیل تجربه هر کارفرمای واجد شرایط را محاسبه می‌کند. چهار ایالت، سازمان‌های نرخ‌گذار خودشان را دارند: کالیفرنیا، دلوار، نیوجرسی و پنسیلوانیا. شش ایالت دارای سرمایه مشترک جهت تأمین خسارت‌های کارگری می‌باشند. این سرمایه «سرمایه انحصاری ایالت» نامیده می‌شود و توسط یک هیئت از کل ایالت کنترل می‌شود که در شش ایالت نوادا، داکوتای شمالی، اوهایا، واشنگتن، ويرجینای غربی و ریومینگ اجرا می‌شود. این شش ایالت شيوه‌های مختلفی را برای محاسبه تراز تجربه می‌كنند، از سیستم‌های بسیار شبیه به نرخ‌گذاری‌های درون ایالتی تا آنهایی که اعتبار کمی برای رکوردهای ایمن‌سازی قائل هستند.40 ایالت باقی‌مانده از بیمه خسارت شورای ملی بعنوان سازمان نرخ‌گذاری خود استفاده می‌کنند.

 

بیمه‌گذاران در روند محاسبه تراز تعدیل تجربی هیچ نقشی ندارند؛ آنها فقط اطلاعاتی در مورد خسارت و مزایای هر پیمانکار تحت پوشش را برای کمیته ترازیابی فراهم می آورند. بنابراین بیمه‌گذاران نمی‌توانند با تغییر ترازهای بیمه دریافتی و بیمه خسارت‌های کارگری، با دیگران رقابت کنند.

 

یک تراز تعدیل تجربی 60 درصدی به این معناست که پیمانکار بیمه خسارت‌های کارگری را می‌پردازد که 60 درصد بیمه تراز دستی2 می‌باشد، بخاطر تجربه حوادث بهتر از میانگینی که او داشته است. از طرفی دیگر یک تراز تعدیل تجربی 110 درصدی به این معناست که شرکت مورد نظر حوادث بیشتری نسبت به میزان میانگین در نوع کاری که انجام می‌دهد داشته است و بایستی 110 درصد پرداخت کند که معادل 10 درصد جریمه بیشتر از نرخ دستی می‌باشد[2].

 

نرخ تعدیل تجربي و هزینه‌های بیمه:

تحقیقات انجام شده بر نقش صاحبان پروژه‌ها در ایمنی ساخت و ساز نشان می‌دهد که دامنه تغییر تعدیل تجربه پیمانکاران (EMR) بسیار گسترده است. در یک نمونه‌گیری از پیمانکاران صنعتی ملی در آمریکا، تراز تعدیل تجربه بین ایالتی از 50 تا 205 درصد تغییر داشت، در حالی که پیمانکاران با (EMR) کالیفرنیا دامنه تغییرشان از 35 تا 260 درصد بود. بنابراین برخی پیمانکاران نسبت به رقبای موفق خود در ایمن‌سازی بایستی چهار تا هفت برابر بیشتر بیمه خسارت‌های کارگری بپردازند[2].

 

نحوه محاسبه EMR:

نرخ تعدیل تجربی مبتنی بر اطلاعات خسارت و صورت پرداخت حداقل سه سال کامل است که یک سال پیش از تاریخ موثر طبقه بندی تمام می شود. بنابراین شرکتی که هم اکنون عملکرد ایمنی خوبی را فراهم کرده هنوز از فشار سال های بد قبلی رنج می برد، در حالی که یک شرکت با تجربه خوب که اجازه داده ایمنی تنزل کند EMR پایین تری خواهد داشت تا اینکه خسارت وارد فرمول شود. بدین معنی که EMR امروز ضرورتا منعکس کننده آنچه اتفاق می افتد نیست بلکه آن است که دو تا چهار سال پیش اتفاق افتاده است. لذا بعنوان یک شاخص پیش رو هم ممکن است و هم ممکن نیست عملکرد ایمنی آینده را پیش بینی کند. برای نمونه در یک طبقه بندی جهت محاسبه نرخ تعدیل تجربی سال 2012 به طور معمول از آمار و خسارت سال 2011 استفاده نخواهد شد و شامل سال های 2010 و 2009 و 2008 خواهد بود[3].

 

کاربردها و مزایای نرخ تعدیل تجربی:

کاربردهای عمده نرخ تعدیل تجربی عبارتند از :

 

  • - تعیین حق بیمه پیمانکاران  :

بدین ترتیب پیمانکارانی که سوابق ایمنی (و در نتیجه نرخ تعدیل تجربی) بهتری دارند حق بیمه کمتری می پردازند و در نتیجه سود بیشتری عایدشان می شود. این امر یک مشوق قوی برای رعایت اصول ایمنی در کارگاه ها و تهیه و استفاده از لوازم حفاظت فردی و بکارگیری متخصص ایمنی و برقراری جلسات آموزش ایمنی می باشد.

 

  • - خود ارزیابی عملکرد ایمنی توسط شرکت های پیمانکاری:

نرخ تعدیل تجربی که توسط سازمان های مرتبط بصورت دوره ای محاسبه و اعلام می گردد می تواند بیانگر عملکرد ایمنی پیمانکار در سالهای گذشته (سه سال گذشته قبل از سال آخر) باشد. بدین ترتیب بررسی روند افزایشی و کاهشی آن در طول سالیان می تواند به پیمانکاران در کنترل اقدامات مورد نیاز و همچنین برنامه ریزی راهبردی کمک نماید.

 

  • - ارزیابی و مقایسه عملکرد ایمنی پیمانکاران از سوی کارفرمایان:

از سوی دیگر نرخ تعدیل تجربی شاخصی است که به کارفرمایان در ارزیابی و مقایسه عملکرد ایمنی پیمانکاران کمک شایانی می نماید. چه بسا کارفرمایانی که سبدی از پروژه ها را به پیمانکاران متفاوت واگذار نموده اند و به کمک این نرخ می توانند نقاط ضعف و خطر را در سبد پروژه شناسایی نمایند.

 

  • - تصمیم گیری در خصوص صلاحیت ارجاع و یا ادامه کار (انتخاب پیمانکاران ایمن):

کارفرمایان علاقمند هستند تا کار را به پیمانکارانی واگذار کنند که سوابق ایمنی بهتری دارند و در نتیجه آنان را دچار مشکلات ناشی از حوادث ایمنی نمی کنند. لذا نرخ تعدیل تجربی یکی از پارامترهای موثر در انتخاب پیمانکاران بوده و در مرحله انتخاب پیمانکار مورد توجه قرار می گیرد.

 

همچنین ادامه کار توسط پیمانکاری که به مسایل ایمنی توجه ندارد بایستی مورد تصمیم گیری واقع شود.

 

پیشنهاداتی جهت ایجاد فرآیند:

منظور این مقاله کپی برداری از آنچه تحت عنوان نرخ تعدیل تجربی در کشورهای دیگر مورد استفاده قرار می گیرد، نمی باشد. بلکه هدف، راه اندازی سیستمی است که در آن برخورد عادلانه تری با پیمانکاران در راستای عملکرد ایمنی آنان صورت پذیرد و بتوان از آن بعنوان مشوقی قوی برای شرکت های پیمانکاری برای رعایت ایمنی در کارگاه ها استفاده کرد. همانطور که می دانیم گاهی اوقات با تغییر و اصلاحات (حتی جزیی) یک فرآیند می توان عملکرد سیستم را تا حد زیادی بهبود بخشید.

 

از این رو پیشنهاداتی جهت ایجاد این فرآیند در کشور به شرح زیر ارایه می گردد:

 

- این نرخ بایستی بصورت دوره ای (بعنوان مثال سالیانه) توسط سازمان های مرتبط با ثبت و رسیدگی به حوادث و هزینه های آن (نظیر سازمان تامین اجتماعی) برای کلیه پیمانکاران ساختمانی محاسبه و اعلام گردد.

 

- حق بیمه پیمانکاران بر اساس این نرخ تعیین گردد.

 

- در مناقصات طرح های عمرانی این نرخ بعنوان پارامتری جهت انتخاب پیمانکاران ایمن بکار گرفته شود.

 

 

نتیجه گیری:

با توجه به وضعیت ایمنی در صنعت ساختمان کشور ما و نیاز به بهبود در آن، استفاده از نرخ تعدیل تجربی یا طراحی شاخص دارای مزایای بیشتر نسبت به آن و دخالت دادن آن در فرآیندهای صنعت ساختمان کشور پیشنهاد شد. در این راستا نرخ تعدیل تجربی تعریف و ارتباط آن با حق بیمه پیمانکاران و روش محاسبه آن تبیین گردید. مزایا و کاربردهای آن نیز عنوان گردید. در خاتمه پیشنهاداتی جهت نحوه دخالت دادن این نرخ در فرآیندهای موجود عنوان شد. مسلما با بکارگیری این شاخص در صنعت ساختمان کشور مشوق قوی (مالی و اعتباری) جهت رعایت اصول ایمنی توسط شرکت های پیمانکاری فراهم می آید و پیش بینی می شود با استفاده از آن حرکت رو به بهبود وضعیت ایمنی در این صنعت بسیار سریع گردد.

 

منابع:

1- Health and Safety Comission, 1993, 2000; Health and Safety Executive , 2010.

2- Levitt, R. E., Samelson, N. M., Construction Safety Management, Wiley; 2 edition (October 1993) .

3- احمدی، بهزاد، بررسی شاخص نرخ تعدیل تجربی (EMR) بعنوان معیار ایمنی در صنعت ساخت و ساز، دومین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت ساخت ، بندرعباس، 1391.

 

 ***

 

1- Experience Modification Rating

2-  Manual Rate

 

 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه