بهره گیری از برگه اطلاعات ایمنی تکنولوژی در شناسایی و ارزیابی اثرات تکنولوژی

 

محمود بشیری نسب

 

 

چكيده

یکی از مولفه های اصلی در موفقیت سازمان ها و صنایع، بهره گیری از انواع تکنولوژی ها، صرفنظر از منشاء کسب آنهاست. هر چند در به‌کارگیری تکنولوژی های مختلف منافع آشکار بسیاری وجود دارد، استفاده از تکنولوژی های نامناسب و یا استفاده نامناسب از تکنولوژی می تواند پیامدهای نامطلوبی برای سازمان ها به دنبال داشته باشد. یکی از مهمترین جنبه ها در کسب و استفاده صحیح از تکنولوژی در نظر گرفتن ملاحظات ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی است. از این رو لازم است در مراحل مختلف دوره عمر تکنولوژی، این موضوعات مورد توجه قرار گیرد.

برگه اطلاعات ایمنی تکنولوژی1 TSDS، ابزاری است نظام مند که با توجه به ویژگی های تکنولوژی به شناسایی و تحلیل عوامل بالقوه آسیب رسان ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی تکنولوژی پرداخته و راهنمايی های لازم در بهره گیری ایمن از تکنولوژی را در قالب یک فرم اطلاعاتي ارائه می نماید.

در این مقاله پس از ارائه مفاهیم کاربردی اولیه به معرفی TSDS و نحوۀ استفاده از آن پرداخته می شود.

 

 

واژه‌هاي كليدي: تکنولوژی، ایمنی، بهداشت، محیط زیست، برگه اطلاعات ایمنی تکنولوژی

 

مقدمه

امروزه بهره گیری از تکنولوژی های مختلف به منظور حرکت در راستای توسعه صنعتی از مهمترین خواسته های مدیریت سازمان هاست. در استفاده از تکنولوژی، به‌ویژه تکنولوژی های جدید، حصول اطمینان از ایمن بودن تکنولوژی و یا در پیش گرفتن رویه هایی برای استفاده ایمن از آن اهمیت بسیار دارد. این موضوع باید از ابتداي دوره عمر تکنولوژی2 مورد توجه قرار گیرد، به نحوی که در مرحله ایده پردازی جنبه های مختلف ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی تکنولوژی بررسی شود، در ساخت نمونه، این جنبه ها مورد توجه قرار گیرد، در کاربردهای صنعتی ملاحظات بهداشت، ايمني و محيط زيست3 و اقدامات مربوطه به‌صورت کاربردی درآید و در مراحل مختلف رشد، بلوغ و حتی نزول در راستای ایمن سازی و استفاده ایمن از تکنولوژی گام برداشته شود.

در ژانویه 2001 دفتر دپارتمان محیط زیست امریکا خط‌مشی جدیدی به این منظور در پیش گرفت که هدف اصلی آن توجه به ایمن کردن تکنولوژی برای توسعه دهندگان، استفاده کنندگان و تصمیم گیرندگان در انتخاب تکنولوژی بود.

به این منظور برخی راهنمایی ها نیز توسط این دفتر ارائه گردید که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  •   استفاده از برگه های اطلاعات ایمنی تکنولوژی4
  •    ارتباط با استفاده کنندگان تکنولوژی
  •    به اشتراک گذاشتن اطلاعات ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی توسط مراجعی که در مراحل مختلف دوره عمر تکنولوژی با آن سر و کار دارند.

استفاده از TSDS ها می تواند راهکاری بسیار مناسب در راستای بهره گیری ایمن از انواع تکنولوژی باشد. در ادامه مقاله به نحوه تدوین TSDS و مندرجات آن پرداخته می شود.

علاوه بر دفتر زیست محیطی امریکا، نهادهایی نظیر مرکز ملی آموزش های زیست محیطی، وزارت دفاع، وزارت انرژی و موسسه ملی ایمنی و بهداشت امریکا5، فعالیت هایی در این خصوص انجام داده اند. 

 

2- TSDS  چیست؟

برگه اطلاعات ایمنی تکنولوژی، سندی است که ضمن معرفي اجمالي تکنولوژی، به ارائه اطلاعاتی در زمینه نوع و ماهیت خطرات ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی تکنولوژی می پردازد. به عبارت دیگر TSDS ابزاری موثر برای انتقال اطلاعات مربوط به خطرات و ملاحظات ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی تکنولوژی به کاربران است. این مفهوم در سال 1994 در دفتر ایمنی، بهداشت و محیط زیست دپارتمان محیط زیست امریکا مطرح گردید.

TSDS اطلاعات را در ساختاری قابل فهم به استفاده کنندگان منتقل می نماید.TSDS  ساختار منحصر به فردی ندارد؛ اما جدا از ساختار مورد استفاده، حاوی مطالبی در مورد ملاحظات ایمنی و بهداشت تكنولوژي است که در ادامه با ارائه یک نمونه به تشریح آنها پرداخته می شود.

 

3- راهنمای تدوین TSDS  

3-1. شناسایی و تجزیه و تحلیل خطرات

فرایند ثبت اطلاعات در TSDS اساسا فرایند تجزیه و تحلیل خطر است. تجزیه و تحلیل خطرات باید به موازات توسعه تکنولوژی انجام شود. تحلیل همزمان خطرات می تواند منجر به تغییرات و اصلاحات سازنده ای در تکنولوژی به منظور ایمن نمودن تکنولوژی و افزایش ایمنی ذاتی6 آن شود.

تجزیه و تحلیل خطرات تکنولوژی به منظور تدوین TSDS یک کار گروهی است که توسط تیمی با تخصص های مختلف انجام می شود. این تخصص ها با توجه به نوع تکنولوژی و اجزاء آن انتخاب می شوند، اما در هر صورت حضور فرد یا افرادی که دارای اطلاعات کافی در موارد ذیل باشند، ضروری است:

 

  • تکنولوژی و اجزاء آن
  •   روش های اکتساب تکنولوژی
  •  انواع خطرات
  •   روش های شناسایی و تجزیه و تحلیل خطر
  •  مباحث ایمنی شغلی و حفاظت فردی
  • الزامات ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی (شامل قوانین، حدود مجاز و سایر الزامات)
  •  ملاحظات ايمني، بهداشتي و زیست محیطی مربوط به بومي‌سازي تكنولوژي

 

به این ترتیب کلید توسعه و تدوین موفقیت آمیز TSDS را می توان فرایند شناسایی و تجزیه و تحلیل کامل و دقیق خطرات دانست. این فرایند باید بخشی ناگسستنی و جاری در فرایند توسعه تکنولوژی باشد. برای شناسایی و تجزیه و تحلیل نظام مند خطرات مربوط به فرایندها، فعالیت ها و عملیات روش های متعددی وجود دارد. با توجه به فاکتورهایی نظیر وضعیت تکنولوژی در چرخه عمر، پیچیدگی تکنولوژی، نوع خطرات و نيز ويژگي‌ها، مزايا و معايب روش‌هاي موجود، می توان از آنها بهره برد. برخی از این روش ها عبارتند از:

 

  •  تجزیه و تحلیل مقدماتی خطر7
  • تجزیه و تحلیل چه می شود- اگر....؟8
  •   مطالعه خطر و قابلیت9
  •  تجزیه و تحلیل درخت خطا10
  •  تجزیه و تحلیل حالات شکست و اثرات آن11

 

پس از انجام فرایند شناسایی و تجزیه و تحلیل خطرات می توان اقداماتی به منظور كاهش/ کنترل خطرات و نيز كسب آمادگي جهت مواجهه با حوادث و آلودگي‌هاي احتمالي انجام داد.

 

3-2. ویژگی های TSDS  مناسب

 

  •  TSDS باید برای استفاده کاربران تکنولوژی طراحی شود،
  •  خطرات تکنولوژی باید با بهره‌گيري از TSDS شناسایی و رتبه بندی شوند،
  •  اطلاعات مندرج در آن بايد براي کاربران قابل فهم باشد،
  •  TSDS باید در دسترس کاربران و استفاده کنندگان تکنولوژی قرار گیرد،
  • TSDS باید به عنوان ابزاری برای آموزش کارگران و کاربران تکنولوژی استفاده شود.

 

4- مندرجات TSDS

ساختارهای موجود TSDS شباهت بسیار با برگه های اطلاعات ایمني مواد12 (MSDS) دارند. سازمان ها و نهادهای مختلفی که در توسعه و تدوین TSDS  فعاليت دارند، ساختارهای مختلفی را به این منظور پیشنهاد نموده اند. هر چند تفاوت های اندکی در ساختارها به چشم می خورد اما با بررسی آنها می توان دریافت که یک فرم TSDS شامل موارد ذیل می باشد:

 

  •  مشخصات تکنولوژی
  •   شرح (توصیف) فرایند تكنولوژي
  •   عکس، دیاگرام یا نقشه تكنولوژي
  • آلودگی های زیست محیطی
  •  خطرات ایمنی
  • خطرات بهداشتی
  •  تحلیل فازی
  •   ملاحظات و طرح های HSE
  •   آمادگی و واکنش در شرایط اضطراری
  •   ملاحظات خاص     

     

اطلاعاتی که در هر یک از بخش های TSDS ارائه می گردد، باید به صورت خلاصه، واضح و قابل فهم ارائه شود تا کاربران تکنولوژی بتوانند به راحتی مباحث ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی مربوط به تکنولوژی را درک نموده و اقدامات حفاظتی لازم را به صورت مناسب انجام دهند. علاوه بر این باید مدیران و کارشناسان HSE را قادر به درک مباحث تکنولوژیكي، فنی و مدیریتی مرتبط با طرح های ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی تكنولوژي نموده و آنها را در خصوص اقدامات مورد نیاز در راستای استقرار این طرح ها راهنمايي نماید. در ادامه به شرح مختصر هر یک از بندهای TSDS پرداخته می شود.

 

4-1- مشخصات تکنولوژی

در این بخش از TSDS اطلاعاتی ارائه می گردد که تکنولوژی به وسیله آن شناخته می شود. حداقل اطلاعاتی که باید در این بخش درج گردد عبارتند از:

 

  •   نام علمی و تجاری تکنولوژی و نام ها و علائم مشخصه ای که ممکن است تکنولوژی با آنها شناخته شود.
  •   نام و آدرس سازنده و سایر اطلاعات تماس
  •  شماره ویرایش، ماه و سال انتشار TSDS یا آخرین تاریخ به روز رسانی

 

4-2- شرح (توصیف) فرایند تكنولوژي

این بخش اطلاعات پایه در خصوص کارکردها و عملیات تکنولوژی را ارائه می نماید. هر چند شرح فرآیند شامل اطلاعات مربوط به خطرات تکنولوژی نمی شود اما کاربران را با تکنولوژی آشنا می نماید. ارائه اطلاعات کامل و قابل فهم، به نحوی که بتواند یک آشنایی کلی از فرایند تکنولوژی ایجاد نماید، بسیار مهم است. هر چند ارائه اطلاعات کامل در این بخش مورد نظر است اما الزامی برای نشان دادن جزئیات رویه های عملیاتی و استاندارهای مربوط وجود ندارد.

 

4-3- عکس، دیاگرام یا نقشه فرایند

دیاگرام فرایند یک دید کلی از سیستم فراهم می نماید. چنانچه استفاده از تصاویر، نقشه ها و طرح ها برای کاربران قابل فهم تر باشد، استفاده از آنها ترجیح داده می شود. این بخش از TSDS ممکن است شامل چند تصویر یا دیاگرام از تکنولوژی باشد. این بخش قسمت مهمی از TSDS است و در صورت امکان تصاویر و دیاگرام ها باید به صورت واضح از جمله در مورد خطرات بر چسب  گذاری/ کد گذاری شده باشند.

 

4-4- آلودگی های زیست محیطی

بسیاری از تکنولوژی ها ممکن است آلاينده‌هاي زیست‌محیطی نظیر گرد و غبار، ضایعات رادیواکتیو، پساب های شیمیایی و غیره داشته باشند. لازم است که انواع آلودگی های زیست‌محیطی ناشی از کاربرد تکنولوژی و اثرات و پیامدهای مربوط به این آلودگی ها به صورت واضح در TSDS شرح داده شوند.

 

4-5- خطرات ایمنی

در این بخش از TSDS  اطلاعاتی در مورد تأثیرات تکنولوژی بر ایمنی شغلی و پتانسیل های بروز حادثه ارائه می گردد.

نمونه ای از خطرات که باید در این قسمت مورد توجه قرار گیرند عبارتند از: خطرات الکتریکی، خطرات مکانیکی، خطرات شیمیایی (واکنش شیمیایی، خورندگی و ...) فضاهای بسته، نردبان ها، سکوها و داربست ها، خطوط لوله، مخازن و سيلندرهای تحت فشار، حریق و انفجار، وسایل نقلیه، اجسام معلق و ....

برای قابل فهم تر شدن اطلاعات مربوط به خطرات می توان از درجه بندی خطر مطابق جدول 1 استفاده نمود.

 

   جدول 1 :درجه بندی خطر

 

درجه خطر

توصیف خطر

       9

خطری که می تواند منجر به مرگ شود.

8

خطری که می تواند منجر به ناتوانی کلی دائمی شود.

7

خطری که می تواند منجر به نقص عضو دائمی شود.

6

خطری که می تواند منجر به ناتوانی جزئي دائمی گردد.

5

خطری که می تواند منجر به آسیب  های جسمی و بیماری های شغلی با بیش از 90 روز کاری از دست رفته شود.

4

خطری که می تواند منجر به آسیب  های جسمی و بیماری های شغلی بين 60 تا 89 روز کاری از دست رفته شود.

3

خطری که می تواند منجر به آسیب  های جسمی و بیماری های شغلی بين 30 تا 59 روز کاری از دست رفته شود.

2

خطری که می تواند منجر به آسیب  های جسمی و بیماری های شغلی بين 1 تا 29 روز کاری از دست رفته شود.

1

خطری که می تواند منجر به آسیب های جسمی یا بیماری های شغلی با کمتر از یک روز کاری از دست رفته شود.

 

4-6- خطرات بهداشتی

کلید خطرات بهداشتی مرتبط با تکنولوژی باید، بر اساس میزان ریسک، لیست شوند. به این منظور مي‌توان از درجه بندی خطر، مانند آنچه در قسمت قبل ذکر گردید، استفاده نمود. خطرات بهداشتی ذیل همواره باید مورد بررسی قرار گیرند:

مواد شيميايي سمي و روش‌هاي تاثير آن (استنشاق، جذب پوستی، خون، گوارش)، استرس‌هاي حرارتی، سرو صدا، ارتعاش، پرتوهای یونیزان و غیر یونیزان، خطرات ارگونومیک و ...

 

4-7- تحلیل فازی

در هر یک از فازهای توسعه تکنولوژی، خطراتی وجود دارد. لازم است خطرات در هر یک از فازهای مورد بررسی قرار گیرد و تمهیداتی به منظور مواجهه با خطرات موجود در هر یک از فازهای تولد، رشد، بلوغ و افول/ نزول اندیشیده شود.

 

4-8- ملاحظات، طرح ها و برنامه های HSE

این بخش به بررسی الزامات و ملاحظات قانونی و سایر الزامات ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی مرتبط با استفاده از تکنولوژی می پردازد. این الزامات و ملاحظات در واقع اطلاعاتی هستند که باید در طرح ها و برنامه های مدیریت  HSE مورد استفاده قرار گیرند.

نمونه این طرح ها و برنامه ها عبارتند از: پایش مواجهه با عوامل زیان آور و آلودگی های زیست محیطی، آموزش کارکنان، مراقبت های پزشکی، کنترل های مهندسی، کنترل های اداری و تجهیزات حفاظت فردی

 

4-9- آمادگی و واکنش در شرایط اضطراری

با توجه به احتمال بروز انواع وضعیت های اضطراری در استفاده از تکنولوژی های مختلف، لازم است تدابیری اندیشیده شود تا در درجه اول از بروز اینگونه وضعیت های اضطراری پیشگیری شود و یا آمادگی لازم کسب گردد تا در صورت وقوع از اثرات نامطلوب این وضعیت ها کاسته شود. اقدامات لازم در این خصوص معمولا در سه فاز کلی قبل از وقوع (طرح پیشگیری و آمادگی)، حین وقوع (طرح مقابله) و پس از وقوع (طرح بازیابی یا بهبود) برنامه ریزی و اجرا می شود.

 

4-10- ملاحظات خاص

چنانچه علاوه بر موارد ذکر شده در قسمت های قبل، ملاحظات ایمنی، بهداشتی و یا زیست محیطی خاصی در مورد تکنولوژی وجود داشته باشد در این بخش ارائه می گردد.

در جدول2 فرمت پیشنهادی برگه اطلاعات ایمنی تکنولوژی ارائه شده است.

 

 جدول 2: فرمت پیشنهادی برای TSDS

 

بخش 1 .مشخصات تکنولوژی

نام تکنولوژی:..................................................   نام اختصاری: ..............................................   سایر نام ها: ....................................................    نام / علامت تجاری: ........................     شماره (کد) تکنولوژی: .................................   تاریخ دستیابی به تکنولوژی: ..........................................

صاحب امتیاز اصلی تکنولوژی: ...................................     تعداد دارندگان لیسانس تکنولوژی: ................   تعداد مراحل توسعه: .........................

نام و نشانی دارنده ( مرجع ) تکنولوژی: .......................................................................................................

دفتر مرکزی/ کارخانه/ نمایندگی: .........................................................   محل ثبت: .............................   شماره ثبت: ..........................................

پست الکترونیک: ...................................          وب سایت: .......................................................................

گروه تکنولوژی:

□ الکترونیک      □ صنایع شیمیایی    □  ارتباطات و اطلاعات      □ ساختمان ومعدن    □  مواد و سازه   □  چوب                                              □ بیو تکنولوژی  □  نیرو محرکه       □ شیشه و سرامیک            □  ایرودینامیک         □ پلاستیک       □ نساجی  

□ حمل ونقل     □ مواد غذایی        □ کشاورزی                    □ نانو تکنولوژی        □  سایر

بخش 2 . توصیف فرایند تکنولوژی

- شرح تکنولوژی و کاربردهای آن

- تکنولوژی مرجع و زیر تکنولوژی ها

بخش 3 . عکس، دیاگرام، نقشه تکنولوژی

 

بخش4. آلودگی های زیست محیطی

ردیف

نام آلاینده

ترکیبات آلاینده

میزان مجاز

پیشگیری و کنترل آلودگی

توضیحات

 

 

 

 

 

 

 

بخش5. خطرات ایمنی

استاندارد / چک / دستورالعمل ایمنی:               دارد□                 ندارد□

درجه بندی خطرات: 1 . آسیب یا بیماری جزیی       2 . آسیب یا بیماری با طول درمان کمتر از یک هفته

   3 . آسیب یا بیماری منجر به بستری یک یا چند نفر               4 . آسیب یا بیماری جدی / از کار افتادگی            5 . مرگ

   خطرات

درجه بندی خطر

توضیحات

1

2

3

4

5

□ تاسیسات / تجهیزات /مخازن

 

 

 

 

 

 

□ خطرات شیمیایی

 

 

 

 

 

 

□ فضاهای بسته

 

 

 

 

 

 

□ خطرات برقی

 

 

 

 

 

 

□ خطرات ارگونومیک

 

 

 

 

 

 

□ خطرات انفجار

 

 

 

 

 

 

□ خطرات حریق

 

 

 

 

 

 

□ سیلندرهای گاز

 

 

 

 

 

 

□ نردبان ها و سکوها

 

 

 

 

 

 

□ Lockout / tagout

 

 

 

 

 

 

□ خطرات مکانیکی

 

 

 

 

 

 

□ خطرات فشار

 

 

 

 

 

 

□ خطرات سقوط / لغزش

 

 

 

 

 

 

□ بارهای معلق

 

 

 

 

 

 

□ حفاری

 

 

 

 

 

 

□ سایر خطرات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 2: فرمت پیشنهادی برای TSDS- ادامه

 

بخش6. خطرات بهداشتی

خطرات

درجه بندی خطر

(مشابه درجه بندی خطرات ایمنی)

توضیحات

1

2

3

4

5

استنشاقی

 

 

 

 

 

 

جذب پوستی

 

 

 

 

 

 

سر و صدا/ ارتعاش

 

 

 

 

 

 

استرسهای گرمایی/ سرمایی

 

 

 

 

 

 

خطرات ارگونومیک

 

 

 

 

 

 

پرتوهای یونیزان

 

 

 

 

 

 

پرتوهای غیریونیزان

 

 

 

 

 

 

خطرات بیولوژیک

 

 

 

 

 

 

سایر خطرات بهداشتی

 

 

 

 

 

 

با مواد شیمیایی سر و کار □دارد   □ندارد

دستورالعمل بهداشتی   □دارد   □ندارد

شماره/کد دستورالعمل: .............................

 

بخش7. تحلیل فازی

طراحی مشترک: .....................................................................................................

 ساخت: ....................................................................................................................

بهره برداری: ............................................................................................................

عملیات: ....................................................................................................................

نگهداری (اضطراری و روتین): .............................................................................

توقف (اضطراری و روتین): ...................................................................................

از رده خارج کردن تکنولوژی: ..............................................................................

بخش8. ملاحظات و طرحهای HSE

- ملاحظات و طرحهای ایمنی

- ملاحظات و طرحهای بهداشتی

- ملاحظات و طرحهای زیست محیطی

بخش9. آمادگی و واکنش در شرایط اضطراری

 

شرایط اضطراری محتمل

اقدامات قبل از وقوع

(پیشگیری و آمادگی)

اقدامات حین وقوع

(مقابله)

اقدامات پس از وقوع (بازیابی/بهبود)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تجهیزات و امکانات مورد نیاز برای واکنش در شرایط اضطراری:

 

بخش10. ملاحظات خاص

 

 

 

مراجع

1- بشیری نسب، محمود، (1386)، «ارائه مدل تلفیقی ارزیابی ریسک های ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی»، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت تکنولوژی، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

 

2-  Magdy Akladios, Ph.D., P.E., CPE, CSHM, CSP, University of Houston-Clear Lake, (2007) TSDS as an Educational Tool

for Non-S&H Majors,  ASSE Professional Development Conference,  Orlando, Florida

 

3-  Bruce E. Lippy, Operating Engineers National Hazmat Program, (2001). Technology Safety Data Sheet, The U.S. Department of energy’s innovative efforts to mitigate or eliminate hazards during design and to inform workers about the risks of new technologies

 

4-  Donald R. Carson, Barbara McCabe. (2000), Human Factors Assessment of Environmental Technologies:Integrating Safety and Health into the Design and Development of DOE Clean-up Technologies, Industry Partnership Conference.

 

5- B. McCabe, B. Lippy. (2001), LONG-TERM STEWARDSHIP OF THE DOE WORKFORCE:INTEGRATING SAFETY AND HEALTH INTO THE DESIGN AND DEVELOPMENT OF DOE CLEAN-UP TECHNOLOGIES, WM’01 Conference, Tucson

 

 ***

 

1- Technology Safety Data Sheet (TSDS)

2-Technology Life Cycle (TLC)

3-Health, Safety, Environment (HSE)

4-Technology Safety Data Sheet

5- National Institute for Occupational Safety & Health (NIOSH)

6- Inherent Safety
7- Preliminary Hazard Analysis (PHA)
8- What – if? Analysis           

9- HAZard & Operability Study (HAZOP)

10- Fault Tree Analysis (FTA)

11- Failure Mode & Effect Analysis (FMEA)

12-Material Safety Data Sheet (MSDS)

 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه