بررسی عوامل زیان آور محیط کار در آتش نشانی

داود براتی

 

1- مقدمه

سازمان‌های آتش‌نشانی با هدف نجات جان و مال انسان‌ها تشکیل شده‌اند و به منظور کاهش خسارات مالی و جانی ناشی از حوادث انسان ساخت و بلایای طبیعی اهتمام می‌ورزند. آتش‌نشانان افرادی هستند که آموزش‌های لازم در خصوص انواع روش‌های اطفای حریق، نجات و امداد در حوادث مختلف را فرا گرفته و قادرند در بحرانی‏ترین شرایط محیطی سخت و زیان آور، با استفاده از دانش فنی و تخصصی، مهارت‌ها و توانایی‌هایشان و با بکارگیری ماشین آلات و تجهیزات امداد و نجات به یاری حادثه دیدگان بشتابند و ایمنی را به جامعه ارمغان بخشند. براساس نتایج آمارهای حریق و حوادث سازمان آتش نشانی تهران، تعداد مصدومین و فوت شدگان ماموران آتش‌نشانی و میزان انفجارات در حوادث مختلف که جان و سلامت آتش‌نشانان را تهدید می‌کند بسیار نگران کننده است و جای تشویش دارد. از سوی دیگر عوارض و مخاطرات شغلی در این حرفه نیز با بروز و تشدید انواع بیماری‌های جسمانی، روحی و روانی جلوه می‌نماید. لذا متولیان بهداشت حرفه‌ای در جهت كنترل عوامل زیان‌آور آتش‌نشانی با بهره‌گیری از تجارب حاصله تلاش می‌نمایند.

 

2- نگاهی اجمالی به شرح وظایف آتش‌نشانان

برخی از وظایف مهم آتش‌نشانان به شرح ذیل می‌باشد:

- شرکت در حوادثی که جان انسان در خطر باشد (در تمام ساعات شبانه روز).

- عملیات امداد و نجات در حوادثی که جان حیوانی در خطر باشد.

- شرکت فعال در حوادث طبیعی به منظور یاری رساندن به هموطنان.

- اداره کردن و مهار آتش‌سوزی‌ها در صنایع و اماکن مختلف.

- بررسی علل حریق و حوادث در شرایط محیطی متفاوت.

 

 

3- مخاطرات شغلی آتش‌نشانان

آتش‌نشانان بر اساس شغل ویژه خود بطور 24 ساعته در معرض بسیاری از استرس‌های روحی و روانی و صدمات فیزیکی، شیمیایی و ... قرار می‌گیرند.

با توجه به مطالعات و بررسی‌ها، آتش‌نشانان در هر ماموریت می‌توانند در معرض عوامل زیان‌آور مختلفی قرار گیرند كه سلامتی آنها را تهدید می‌نماید. این عوامل و آثار ناشی از آنها در زیر تشریح می‌گردد.

 

  • صدای زنگ حریق و حادثه

عوارض فیزیولوژیکی که در اثر شوک ناشی از خارج شدن از یک وضعیت سکون و یا خواب نسبتا آرام با شنیدن صدای زنگ حریق و حادثه (با قدرت حداقل 85 دسی‌بل) در لحظات پیش بینی نشده ایجاد می‌گردد و همچنین پاسخ فوری و بیدرنگ به نجات و امداد شهروندان به‌ویژه در هنگام شب، بحدی شدت دارد که مقدار قابل توجهی هورمون آدرنالین بطور ناگهانی در آتش‌نشانان آزاد می‌گردد. این امر می‌تواند تغییراتی در ضربان قلب، فشار خون و متابولیسم بدن آتش‌نشانان بوجود آورد.

 

  • استرس رانندگی و ترافیک

پس از اعلام حریق و حادثه، آتش‌نشانان به‌منظور امدادرسانی باید سوار بر خودروهای خود شده و در سطح شهر مسافتی را طی نمایند. رانندگی با خودروهای سبک وسنگین در ترافیک و معابر کم عرض و تقاطع‌های غیرهندسی، با توجه به استرس ناشی از دیر رسیدن به صحنه عملیات، آتش‌نشانان را از نظر روحی و روانی تحت تاثیر قرار داده و مضافا اینکه اگر خودروهای آتش‌نشانی نیز توان حرکت و سرعت لازمه را نداشته باشند بر میزان ترشحات آدرنالین آنان افزوده شده و قلب وسیستم گردش خون و گوارش آنان را تحت تاثیر قرار می‏دهد.

 

  • حوادث

در اثر هر حادثه‌ای، بدن شروع به ترشح هورمون‌هایی برای آمادگی در مقابل استرس ناشی از آن حادثه می‌نماید. این هورمون‌ها (آدرنالین و كورتیزول) می‌توانند بخش‌های مختلف بدن را دچار تخریب یا آسیب نمایند.

 

  • استرس جوابگویی به بی‌سیم

اکثر آتش‌نشانان در هنگام جوابگویی به بی سیم در زمان اضطرار، دچار استرس شده و این امر را در هنگام مکالمات آنان می‌توان تشخیص داد. بطوری‌که در مکالمات خود، دچار مشکل شده و جملات را بدون نظم و هماهنگی فکری بیان كرده و دچار اختلال در بیان می‌شوند.

 

  • صدای آژیر و بلندگو و نور چراغ گردان

پس از اعلام هر ماموریتی آتش‌نشانان به لحاظ تسریع در رسیدن به صحنه حادثه، با روشن نمودن آژیر و چراغ گردان خودروها بطرف محل حادثه حرکت می‌نمایند. در حین حرکت نیز با بلندگوی آمپلی‌فایر، خودروهای دیگر را به منتهی الیه سمت راست خیابان راهنمایی نموده تا با سرعت بیشتری حرکت نمایند.

در این هنگام آتش نشانان ضمن هدایت خودرو، مکالمه با بی‌سیم و بلندگو، باید به صحنه عملیات و نوع وسایل و تجهیزات لازم، چگونگی عملیات اطفایی یا امدادی، تجهیزات کمکی و غیره فکر نمایند.

طبیعتا بکارگیری سریع تمام توانایی‌های فکری و بدنی بر آنان اثراتی خواهد گذاشت. مضافا اینکه صدای ناهنجار آژیر و نور زننده چراغ گردان محرک سیستم عصبی می‌باشند.

 

  • دود و گازهای سمی

یکی از محصولات حریق، دود و گازهای سمی می‌باشد. آمار نشان می‌دهد 85 درصد تلفات ناشی از حریق‌ها در اثر استنشاق دود و گازهای سمی است. هر چند که آتش‌نشانان مجهز به تجهیزات تنفسی می‌باشند، ولی در بسیاری موارد از جمله شناسایی محل، نوع حادثه، لکه‌گیری و... از آن استفاده نمی‌شود.

بنابراین استنشاق دود و گازهایی که میزان دز کمی از آنها می‌تواند کشنده باشد خسارات جبران ناپذیری بر آتش‏نشانان وارد می‌نماید و این امر غیرقابل اجتناب می‌باشد. بطوری‌که بارها شاهد بیهوشی و یا مسمومیت آتش‌نشانان با انواع گازهای سمی و کشنده نظیر کلر، اکسیدهای نیتروژن، هیدروژن سیانید، اکرولین، ایزوسیانات، منواکسید کربن، هیدروژن سولفوره و.. در حوادث مختلف بوده‌ایم.

تحقیقات نشان می‌دهد که اکثر آتش‌نشانان با توجه به میزان جذب و مدت زمان قرارگیری در معرض گازهای سمی، دچارعوارض متعددی از قبیل اختلالات تنفسی، گوارشی، ضایعات عصبی، خونی، قلبی، بیماری‌های پوستی، نرمی استخوان و اختلالات روانی می‌شوند.

 

  • حرارت در محل حریق

شدت اثر و عوارض ناشی از حرارت حریق بر پوست و سیستم تنفسی بستگی به میزان درجه حرارت محیط و مدت زمان مواجهه با آن دارد. اثرات گرما و حرارت بر بدن انسان کاملا ملموس است و سوختگی یکی از دردناکترین آسیب‌های جسمی است که اثرات روحی و روانی برای مصدوم و اطرافیان وی دارد.

سیستم تنفسی انسان در برابر حرارت حساس‌تر از پوست است، بطوری‌که تنفس در دمای بالاتر از 52 درجه سانتیگراد باعث کاهش فشار خون بعلت انبساط رگ‌ها می‌گردد. اثرات هوای داغ و مرطوب به مراتب عوارض وخیم‌تری در پی‌خواهد داشت که متاسفانه آتش‌نشانان همیشه در معرض آن هستند. از طرفی شعله دارای تشعشات امواج مختلف از جمله مادون قرمز و ماوراء بنفش بوده كه مجاورت طولانی مدت با آنها عوارض مختلفی چون ضایعات بینایی، پوستی، ریوی و سوختگی در پی خواهد داشت.

 

  • تماس یا جذب مواد شیمیایی از طریق پوست

عوارض مواد شیمیایی چون اسیدها، قلیاها، مواد خورنده و سوزاننده، حلال‌ها، حشره‌کش‌ها، آرسنیک‌ها، آفات نباتی و پاک‌کننده‌ها بر روی سلامت انسان بر کسی پوشیده نیست. هر یک از این مواد در صورت جذب توسط پوست عوارض مختلفی چون سوختگی و خورندگی پوست، بیماری‌های پوستی، اختلالات تنفسی و گوارشی و ضایعات خونی و قلبی در آتش‌نشانان ایجاد می‌نماید.

 

  • صدمات فیزیکی در حین انجام وظیفه

احتمال اینکه آتش‌نشانان در هر ماموریتی دچار صدمات فیزیکی که منجر به مرگ، قطع نخاع، شکستگی دست و پا یا شکستگی کمر در آنها شود، وجود دارد.

 

  • پرتوهای یونساز

با پیشرفت تکنولوژی استفاده از مواد رادیواکتیو در آزمایشات پزشکی، آزمایشات هسته‌ای، بمب‌های شیمیایی، تجهیزات الکترونیکی خودکار، فرآیندهای شیمیایی و نیروگاه‌های مولد برق افزایش یافته است. بنابراین حریق‌های بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها، رادیولوژی‌ها، کلینیک‌ها، مراکز صنعتی و الکترونیکی که به نوعی از مواد رادیواكتیو استفاده می‌كنند، برای آتش‌نشانان بسیار خطرناك می‌باشد.

 

  • از رویت صحنه‌های دلخراش و تالم‌آور

حوادث حریق و نجات معمولا مصدومین و كشته‌هایی را به همراه خواهد داشت. آتش‌نشانان بطور مستقیم باید این افراد را یا نجات دهند و یا جنازه آنان را از صحنه عملیات بیرون آورند.

رویت صحنه‌های دلخراش مصدومین و كشته‌شدگان و نظاره‌گر بودن احساسات و عواطف خانواده‌های آنان، می‌تواند در آتش‌نشانان ایجاد استرس نماید و حتی تا چند روز پس از حادثه نیز آن صحنه دلخراش در افكار آنان تكرار شود و از نظر روحی و روانی تحت تاثیر قرار گیرند.

 

  • ترس و دلهره انجام بهینه عملیات

استرس‌های وارده بر آتش‌نشانان از لحظه اعلام حریق تا رسیدن به صحنه حادثه می‌تواند تولید هورمون‌هایی نماید كه مكانیزم بدن آنان را از حالت طبیعی خارج نموده و آنان را عصبی و خشن نماید.

در این حالت قدرت تصمیم‌گیری بطور معمول از روند طبیعی خارج شده و استرس ناشی از حضور مقامات مافوق و بازرسین در صحنه عملیات می‌تواند منجر به این امر شود كه حالت فرماندهی از هم گسیخته شده و افراد زیردست تصمیمات خودسرانه و یا اوامر مقامات دیگر را اجرا نمایند.

 

  • حفظ جان خود و افراد همكار

حفظ جان خود و دیگران در حوادث اطفا و امداد و نجات یكی از واجبات است كه بر عهده هر آتش‌نشان می‌باشد. بنابراین در سخت‌ترین شرایط كاری رعایت نكات ایمنی كه منجر به حفظ جان امدادگران می‌شود ضروری است. همواره ترس از اینكه مبادا كاری انجام شود كه منجر به آسیب رساندن به خود و یا دیگر همكاران شود، نوعی استرس در آتش‌نشانان به وجود می‌آورد.

 

  • عوارض ناشی از وقوع انفجار در صحنه حادثه

در آتش‌نشانی این احتمال وجود دارد كه اولین اشتباه هر آتش‌نشان، آخرین اشتباه او باشد و منجر به كشته شدن وی و دیگر همكاران او گردد. در صحنه‌های عملیاتی هر لحظه احتمال انفجار وجود دارد و آتش‌نشانان نیز ممكن است در این انفجارات جان خود را از دست بدهند. نمونه بارز آن در سال 1379 در یك انفجار گاز، فرمانده آتش‌نشانی شهید شد و دو نفر دیگر دچار سوختگی شدید و متوسط شدند. این‌گونه حوادث تاسف‌بار باعث به وجود آمدن استرس كاری در دیگر آتش‌نشانان برای مدت مدیدی می‌گردد.

 

  • مسایل ارگونومی وسایل، تجهیزات و ماشین‌آلات

ارگونومی به مفهوم هماهنگی و تناسب داشتن وسایل كار با بدن انسان در حالت طبیعی می‌باشد. در صورتی كه این هماهنگی و تناسب كاهش یابد، موجب خستگی و افزایش فشارهای ناشی از كار با ابزار و تجهیزات مورد استفاده می‌گردد. تجارب و شواهد نشان می‌دهد كه فقدان تناسب میان تكنولوژی و كاربر (نیروی انسانی) در محیطی كه تكنولوژی بكار گرفته می‌شود، بازدهی خوبی در پی ندارد و عوارضی چون كاهش كیفیت كار و افزایش میزان جراحات و حوادث ناشی از كار را سبب می‌شود.

فضای كار و ابزار و تجهیزات نامناسب می‌تواند عوارض ناشی از مسایل ارگونومی را تشدید نماید.

 

  • حمل و نقل تجهیزات سنگین

انتقال تجهیزات سنگین و یا حمل آنها توسط افراد می‌تواند باعث بروز مشكلات فیزیكی برای آتش‌نشانان گردد. آسیب‌های وارده بر ستون فقرات به خصوص مهره‌های 3 و 4 آتش‌نشانان در اثر حمل تجهیزات سنگین موتور پمپ پرتابل و دیگر تجهیزات امدادی و یا پریدن از ارتفاع، عوارض ناگواری مانند دیسك كمر، فتق، كمر درد، پا درد و شكستگی لگن خاصره برای آتش‌نشانان ایجاد می‌نماید.

 

  • انجام خدمت در كارهای شیفتی 24 ساعته

بعضی از مشاغل بنا به ضرورت اجتماعی و امنیتی باید به صورت 24 ساعته ارایه خدمت نمایند. علاوه بر نیروهای انتظامی و پلیس، مراكز درمانی و مراقبتی و بعضی از صنایع شیمیایی و تولیدی، آتش‌نشانی نیز از جمله اینگونه مشاغل می‌باشد.

مشاغل شیفتی بطور مستقیم و غیر مستقیم در بازدهی ذهنی و جسمی افراد اثر گذاشته و موجب بروز اشتباهات متعددی در واكنش نسبت به تصمیم‌گیری‌های آنی می‌گردد.

پژوهش‌های علمی نشان داده كه ارگانیسم بدن انسان دارای ساعت بیولوژیكی است كه وظیفه آن به عمل در آوردن دوره‌های منظم كار و تلاش، خواب و استراحت و واكنش‌های متناسب با آن است.

مكانیزم عملكرد این ساعت بیولوژیكی براساس مقدار ترشح هورمون ملاتونین است. میزان ترشح این هورمون در كارهای شبانه بیشترین مقدار است و در روشنایی روز متوقف می‌گردد. اثرات این هورمون بر آتش‌نشانان در هنگام شركت در حوادث شبانه، مخاطره انگیز است.

 

  • عدم تغذیه صحیح و متناسب با حرفه آتش‌نشانی

بی‌شك تغذیه صحیح می‌تواند باعث افزایش كارآیی آتش‌نشانان و فعالیت بیشتر آنها در حوادث گردد. متاسفانه به دلیل شرایط و ویژگی‌های خاص این شغل، تهیه و تدارك غذای گرم و مناسب در سه وعده غذایی برای آتش‌نشانان مشكل می‌باشد.

 

  • فشارهای اقتصادی، مشكلات معیشتی و مسكن آتش‌نشانان

تورم و فشارهای اقتصادی یكی از بزرگترین مشكلات حقوق بگیران ثابت است چون هرگونه محاسبات اقتصادی را مخدوش كرده و همیشه آنان را نگران آینده خود و خانواده خویش می‌سازد.

پرسنل زحمتكش آتش‌نشانی نیز از این امر مستثنی نبوده و این فشارها را تحمل می‌نمایند. عده كثیری به لحاظ رهایی از امور ناشی از مشكلات اقتصادی، روی به كار دوم آورده تا بدین طریق این كمبودها را جبران نمایند. هرچند كه انجام كار دوم برای آتش‌نشانان، جز خستگی و فرسودگی روحی چیزی به ارمغان نمی‌آورد، لكن عوارض ناشی از این امور بر پیكره سازمان آتش‌نشانی نیز لطماتی وارد می‌سازد زیرا پرسنل مربوطه آنطور كه باید و شاید شاداب نبوده و از روحیه كاری خوبی برخوردار نخواهند بود.

مضافا اینكه مشكل مسكن برای كلیه كارمندان دغدغه آفرین است و بخش اعظمی از دریافتی آنان و گاهی معادل حقوق آنان به این امر اختصاص می‌یابد. طبیعتا پژواك این معضلات بر پیكر كارمندان و آتش‌نشانان، ضربات مهلكی وارد می‌نماید كه در نهایت كیفیت، نوآوری و راندمان كار آنان را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

 

  • بخارات حاصل از مواد شیمیایی

بخارات حاصل از مواد شیمیایی می‌توانند از طریق پوست، جذب بدن شده و عوارض خود را بر آتش‌نشانان وارد نماید. متاسفانه وسایل حفاظت فردی آتش‌نشانان فاقد توانایی محافظت از پوست در مقابل ورود بخارات است.

در این رابطه آمار نشان می‌دهد كه در حریق‌های مواد شیمیایی تعداد كثیری از آتش‌نشانان دچار صدمات شیمیایی می‌شوند كه عواقب آن تا آخر عمر بر پیكر آنان باقی خواهد ماند. به عنوان مثال در حریق هلیكوپترسازی 90 نفر از آتش‌نشانان دچار مسمومیت ناشی از گازهای سیانور و اسید كرومیك شدند.

 

  • دارا نبودن تجهیزات مدرن

با پیشرفت علوم و تكنولوژی، آتش‌نشانان نیز بایستی به تجهیزات پیشرفته مجهز گردند تا ریسك صدمات وارده بر آنان كاهش یابد.در این رابطه متاسفانه به علت فاصله زیاد تكنولوژی در كشور ما با كشورهای مترقی، عوارض مترتب از فقدان تجهیزات پیشرفته، تهدیدی جدی برای این شغل می‌باشد.

 

  • استرس پس از حادثه

استرس پس از سانحه از جمله اختلالات روانی است كه با اضطراب شدید همراه است در حرفه آتش‌نشانی بروز می‌نماید. به عبارت دیگر استرس پس از سانحه شامل احساسات شدید، اضطراب و دلهره و ناتوانی است که در اثر تجربه آسیب‏دیدگی، تخریب محیط زندگی و یا مشاهده مرگ عزیزان و دیگران، حاصل می‌شود. پرسنل آتش‌نشانی دایما در معرض رویت صحنه‌های دلخراش و رویدادهای دردناك قرار می‌گیرند.

 

  • محیط‌های آلوده

در عملیات امداد و نجات، آتش‌نشانان جهت خدمت‌رسانی به شهروندان، مجبورند به تمام کسانی که نیاز به امداد داشته باشند، خدمات مربوطه را بدون در نظر گرفتن وضعیت سلامت آنان ارایه نمایند. اگر این افراد مبتلا به انواع بیماری‌های واگیردار مانند هپاتیت، سل، وبا، ایدز و... باشند، اثرات این تماس‌ها گریبانگیر آتش‌نشانان خواهد شد.

 

  • محیط‌های مرطوب

لباس آتش‌نشانان در صحنه‌های حریق عموما بعلت استفاده از آب در اطفای حریق، خیس خواهد شد و آتش‏نشانان ساعت‌ها در عملیات اطفا شرکت فعال دارند. لذا کار کردن با لباس خیس اثرات سویی بر آتش‌نشانان بجای خواهد گذاشت که انواع بیماری‌های مفاصل و استخوان را در پی خواهد داشت.

 

4- نتیجه‌گیری

به استناد کتاب مجموعه قوانین و مقررات اداری و استخدامی، عواملی که شرایط محیط کار را از حالت عادی خارج نموده و آن را به کار سخت و زیان آور تبدیل می‌نماید، وجود یک یا چند فاکتور ذیل در آن حرفه یا شغل می‌باشد.

سر و صدا- محیط عفونت‌زا و آلوده – مواد شیمیایی و گازهای سمی- مواد رادیواکتیو و پرتوهای مضر- محیط‌های غیرمتعارف (محیط کم نور و پرنور)- وجود ذرات معلق در هوا- کار در شرایط جوی نامساعد (باد و باران)- کار در ارتفاع (نردبان‌ها)- ریزش و برخورد اجسام خارجی – انفجار - سطوح شیب‌دار و لغزنده - کار در فضای مسدود و غیرمتعارف (زیرزمین‌ها و انبارها)- کار در اعماق (پارکینگ‌ها و زیرزمین‌ها)- کار در محیط‌های با حرارت بالا- جابجا کردن قطعات سنگین- کار در محیط‌های مرطوب- کار در محیط‌های متعفن و نامطبوع- کار در شرایط روحی نامساعد (مشاهده جنازه و یا مصدومین).

چنانچه فاکتورها و عوامل فوق در مقایسه با شرایط ویژه شغلی آتش‌نشانان مورد بررسی و کنکاش کارشناسی قرار گیرد مشاهده می‌شود که کلیه موارد مذکور در حرفه آتش‌نشانی وجود دارد مضافا اینکه فاکتورهای دیگری نیز در این حرفه احساس می‌شود.

یک آتش‌نشان در هر حادثه حداقل 10 مورد از عوامل زیان‌آور را لمس می‌نماید و در طول خدمت با فاکتورهای زیان آور، در صحنه‌های مختلف عملیات و امدادرسانی مواجه می‌باشد. بدین دلیل در کشورهای مترقی این شغل در زمره مشاغل «با ریسك بالا» محسوب می‌گردد. در این رابطه با توجه به بررسی به عمل آمده امید به زندگی برای آتش‌نشانان تهران 53 سال بوده كه در مقایسه با مشاغل و حرفه‌های دیگر در سطح کشور که امید به زندگی 71 سال از سوی مسوولان ذیربط اعلام شده، فاصله قابل توجهی وجود دارد.

آتش‌نشانان با الهام از رسالت خطیر ایمن‌سازی و خدمات امدادی و نجات به شهروندان تاکنون به رغم ناملایمات، عدم توجه جدی به تخصیص و تمهید امکانات لازم به آنان و کاستی‌های عدیده، در مواقع عادی و بحران در سطح تهران و شهرستان‌های کشور، منشا خدمات برجسته‌ای در عملیات امداد و نجات بوده‌اند. به طوری كه شواهد و قراین موجود مبین فداکاری و رشادت آنان در عالی‌ترین سطوح انسانی وامدادی است. در اثبات این مدعا، حوادث گوناگونی را می‌توان مدنظر قرار داد که آتش‌نشانان ضمن عملیات نجات و امداد، خود دچار حادثه شده و در این رابطه مصدومین و معلولین حین خدمت و شهدای سازمان جلوه‌های ایثار و از خودگذشتگی آنان می‌باشد.

سخن آخر آن كه تلاش درجهت ارتقای سطح بهداشت حرفه‌ای آتش‌نشانی که در تمامی جوامع به‌عنوان یک حرفه آسیب‌پذیر وخطرناک محسوب می‌گردد، از ضروریات انکارناپذیر به‌شمار می‌رود و لازم است در این زمینه کلیه نهادهای ذیربط، کارشناسان، متخصصان و به ویژه مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، مشاركت فعال نمایند.

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه