ایمنی گاز

آرش قاسمی و حامد بهروز، واحد ایمنی پتروشیمی فجر

 

با توجه به استفاده گسترده گازها در صنایع مختلف، آشنایی با خطرات بالقوه آنها کاملا ضروری است به كمك آموزش و تهیه دستورالعمل‌های كاری مناسب و صحیح می‌توان از حوادث احتمالی جلوگیری بعمل آورد.

 

فشار بالا: (High Pressure)

اكثر گازها در سیلندرهایی با فشار بالا نگهداری و حمل و نقل می‌شوند. بر روی كلیه سیلندرها یك شیر بهمراه رگلاتور بمنظور كاهش فشار تا میزان مورد نیاز تعبیه شده است. در صورتی‌كه شیر یا رگلاتور سیلندر در اثر ضربه شكسته شود، سیلندر بطور ناگهانی بر اساس فشار موجود بسرعت یك راكت حركت می‌كند، همچنین خطوط لوله و مخازن نیز می‌توانند در اثر فشار بالا منفجر شوند.

 

 

 

تنفس: (Inhalation)

اكسیژن مورد نیاز تنفس بین 19 تا 23% می‌باشد. باید توجه داشت كه بعضی از گازها خنثی بوده و بوسیله حواس انسان قابل شناسایی نمی‌باشند و در صورتی كه میزان قابل توجهی از آنها در فضایی انباشته شود، درصد اکسیژن موجود کاهش یافته و كلیه پرسنل شاغل در آن محل، در معرض خطر تنفس این گازها و بدنبال آن خفگی قرار می‌گیرند. همچنین بعضی از گازها سمی هستند و در صورت تنفس ضایعات جبران ناپذیری برای افراد به وجود خواهند آورد.

 

 

 

سرمایش بیش از حد: (Extreme Cold)

گازهای مایع یا كروژنیك با توجه به ماهیتشان فوق‌العاده سرد هستند، عنوان مثال دمای نیتروژن مایع  تا زیر منفی 160 درجه سانتیگراد كاهش می‌یابد و در صورت تماس بدن با آنها، نسج از بین می‌روند یا دچار سوختگی شدید می‌شوند.

 

 

 

قابلیت اشتعال: (Flammability)

بعضی از گازها قابل اشتعال بوده و تركیب آنها با هوا یا اكسیژن (مخصوصا در فضای بسته) در نسبت‌هایی خاص، می‌تواند در حضور جرقه منفجر یا مشتعل گردد.

 

 

 

اكسید كنننده: (Oxidizer)

بعضی از گازها  همانند اكسیژن می‌بایست با برچسب اكسید كننده مشخص شوند؛ چرا که اگر غلظت آنها از 21 درصد در هوا تجاوز كند، موادی كه بطور نرمال آتش نمی‌گیرند در مجاورت با آنها بشدت قابلیت انفجار پیدا می‌كنند. در صورت آتش‌سوزی به یكباره روشن  شده، به سرعت سوخته و ایجاد حرارت می‌كنند. اكسید كننده‌های قوی دارای خطرات عمده ای هستند.

 

 

 

جدول گازها و پتانسیل خطرات آنها:

 

اكسید كننده

خورنده

قابلیت اشتعال

سمی

خفه كننده

گاز

اكسید كننده

خورنده

قابلیت اشتعال

سمی

خفه كننده

گاز

-

-

-

-

X

Helium

-

-

X

-

X

Acetylene

-

-

X

-

X

Hydrogen

X

-

-

-

-

Air

-

X

-

X

-

Hydrogen Bromide

-

X

X

X

-

Ammonia

-

X

-

X

-

Hydrogen Chloride

-

-

-

-

X

Argon

-

X

X

X

-

Hydrogen Sulfide

-

-

-

-

-

1,3- Butadiene

-

-

X

-

X

Isobutane

-

-

-

-

-

2–Butene

-

-

X

-

X

Isobutylene

-

-

X

-

X

N–Butane

-

-

X

-

X

Methane

-

-

-

-

X

Carbon Dioxide

-

-

X

X

-

Methyl Chloride

-

-

X

X

-

Carbon Monoxide

-

-

-

-

X

Neon

-

X

-

X

-

Chlorine

-

-

-

-

-

Nitric Oxide

-

-

X

-

X

Ethane

-

-

-

-

X

Nitrogen

-

-

X

-

-

Ethyl Chloride

X

X

-

X

-

Nitrogen Dioxide

-

-

X

-

X

Ethylene

X

-

-

-

-

Oxygen

-

-

-

-

-

Ethylene Oxide

-

-

X

-

X

Propane

-

-

-

-

-

Halocarbon-14

-

-

X

-

X

Propylene

-

-

-

-

X

Halocarbon-22

-

X

-

X

-

Sulfur Dioxide

-

-

-

-

X

Halocarbon-23

-

-

-

-

X

Sulfur Hexafluoride

-

-

-

-

X

Halocarbon-116

-

-

-

-

X

Xenon

-

-

-

-

-

Halocarbon-134A

X= خطرات موجود

-

-

-

-

-

Halocarbon-218

 

مرجع:

www.linde.com

 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه