تامین سلامت كاركنان دولت از دیدگاه سازمان بین المللی كار

فاضله كتایون مدیری، كارشناس مسوول بهداشت حرفه ای مركز سلامت محیط و كار

 

نقش دولت:

مسوولیت دولت شامل تامین منابع مالی كافی برای ارتقای  سطح سلامتی و برقراری بالاترین حد استانداردهای محیط كار، مراقبت از بیمار در طول مدت خدمت می باشد.

برنامه فوق و اجرای سیاست های ملی و الزامات قانونی یك فرآیند مشاوره ای بزرگ بوده كه تشكیل شده از ارایه دهندگان خدمات سلامت، كارمندان، نمایندگانشان و انجمن های حرفه ای و سایر موارد، به نحوی كه بتوانند در كنار هم سیستم اجرایی موثری را ارایه دهند.

تدوین مفاد بخش سلامت اعم از آیین نامه ها و اجرای قوانین مربوطه به عهده دولت می باشد و همچنین باید به كارمندان اطمینان خاطر داد كه این قوانین و وظایف فقط در جهت مراقبت از كارمندان وضع گردیده است.

دولت ها باید با تشریك مساعی با كارفرمایان، كارمندان، نمایندگانشان و ارایه دهندگان خدمات بهداشتی، چارچوب قوانین مربوطه را تدوین نموده و اگر ضرورت دارد قوانین و آیین نامه های مربوط به آن را بازبینی و تجدید نظر نمایند.

مطابق با هدف كلی مراقبت از كارمندان و كارفرمایان، سازمان باید موارد زیر را در نظر داشته باشد.

 

a  - همكاری همه جانبه در خصوص توسعه استانداردها، تعیین چارچوب اخلاقی، سیاست ها و كتب آموزشی

b – توسعه و اجرای استراتژی تدوین شده برای ارتقای  بهداشت كاركنان

c – اطلاع رسانی و آموزش اصول قانونی ILO در مورد مراقبت های بهداشتی به كاركنان

d – اطمینان از انجام مراقب های بهداشتی در خصوص كاركنانی كه آلوده هستند و مراقبت از آنان در برابر اشكال مختلف آلودگی (مانند ویروس HIV)

e – همكاری با كاركنان مراقبت بهداشتی در جهت پایش سلامت كلیه كاركنان بر اساس اصول و قواعد

O.S.H

f – بالا بردن میزان دسترسی كاركنان به مراقبت های بهداشتی از طریق تدوین برنامه هایی برای معاینات، درمان و بهبودی در محیط های كاری

 

سیستم های مدیریتی O.S.H

كارفرمایان باید براساس برنامه های O.S.H و راهنمای ILO در خصوص ایمنی شغلی و سیستم های مدیریت سلامت، اقداماتی را انجام دهند كه شامل مراحل زیر می باشد:

 

1 – برقراری و تدوین سیاستی كه براساس آن قوانین O.S.H و عناصر اصلی برنامه تعریف شده باشد.

 

2 – سازماندهی:

سازماندهی ساختار اجرایی سیاست مورد نظر، شامل تعیین حدود و مسوولیت ها، پاسخگویی، آموزش و ثبت اطلاعات و حوادث و ابلاغ آن به كاركنان

 

3 – برنامه ریزی و اجرا:

ارزیابی اطلاعات، پایش و سنجش، تحقیق در مورد بیماری ها و صدمات ناشی از كار، حوادث، ممیزی و بازنگری مدیریت

 

4 – توسعه

شامل اقداماتی است برای بهبود از طریق پیشگیری و اصلاح روش ها و به روز نمودن مستمر اطلاعات، بازنگری سیاست ها، سیستم، فن آوری برای پیشگیری و كنترل بیماری ها و صدمات ناشی از كار و حوادث خطرناك مطابق با دستورالعمل های ایمنی شغلی و سیستم های مدیریتی بهداشت (ILO – O.S.H 2001 , ILO)

 

پیشگیری و مراقبت در برابر عوامل عفونی بیماری زا

كاركنان ارایه دهنده خدمات بهداشتی نظیر كاركنان دیگر ممكن است در معرض خطر مواجهه با عوامل زیان آور (شیمیایی،  فیزیكی، ارگونومیكی، روانی [استرس، خستگی و خشونت] در محل كار، به هر حال خطرات ناشی از كار خاصی كه مراقبین بهداشت انجام می دهند از جمله عفونت های بیماری زا نیز آنان را تهدید می كند.

خطرات ناشی از تماس با عوامل بیماری زا نظیر HIV، هپاتیت B و ‍ C باید در سطح وسیعی شناسایی شود؛ بطوری كه بتواند پیشگیری و مراقبت از افراد را در محیط كار ضمانت نماید.

 

مدیریت خطر

به طور كلی فرآیند مدیریت خطر شامل مراحل زیر است.

 

1 – شناسایی خطر     2 – ارزیابی خطر      3 – كنترل خطر

 

كنترل خطر باید بر اساس سلسله مراتب موثر باشد، به نحوی كه بتواند در عین از بین بردن خطر از بروز صدمات ناشی از كار نیز پیشگیری نماید.

 

الزامات مرتبط با كاركنان بهداشتی:

الف) تضمین شود كه كاركنان بهداشتی بتوانند خطرات قابل مشاهده در محیط كار را بدون مجوز گزارش نمایند. كه این امر نیاز دارد با یك برنامه مشخص، كاركنان بهداشتی آموزش لازم در زمینه اهمیت گزارش دهی را دریافت كنند و با اینكه چطور و چه وقت باید گزارش بدهند آشنا شوند.

 

ب – تجزیه و تحلیل گزارشات وقایع

 

از این بخش می توان استفاده نمود و نقاط خطر و بحران را تعیین كرد.

 

ج – جایگزینی

جایی كه حذف خطر ممكن نباشد بتوانند شغل فرد را با كاری با خطر كمتر تعویض نمایند. به عنوان مثال می توان تعویض یك ماده با سمیت كمتر برای ضدعفونی را نام برد.

 

د – روش های كنترل مهندسی

(در حقیقت) با این روش می توان عامل مخاطره آمیز را از محیط كاری جدا كرد. این روش شامل استفاده از مكانیسم، روش و تجهیزات مناسب است كه از تماس كاركنان با عامل خطر مراقبت می كند و علاوه بر آن در روش توسعه یافته در بهبود روش ها باید نحوه به حداقل رساندن میزان مواجهه بدن با عوامل مخاطره آمیز نیز محاسبه گردد. مانند:

 

1 – حذف و كنترل لبه های تیز ظروف و جعبه ها؛

2 – به كارگیری تكنولوژی جدید مانند وسایل ایمن تر به شكلی كه از بروز صدمات و حوادث پیشگیری نماید؛

3 – در نظر گرفتن فاكتورهای ارگونومیكی، وضعیت روشنایی محیط كار، طریقه نگهداری محیط كار و نحوه قرار دادن لوازم و اسباب در محیط كار؛

4 – بازبینی منظم از وسایل و تجهیزات مورد استفاده در محیط كار نظیر دستگاه اتوكلاو و استریلیزاسیون و سایر تجهیزات و ادوات و یا تعمیر و تعویض آنها به شكل مناسب.

 

كنترل اداری

ایـن روش شامل اتخاذ سیاست هایی در محیط های كاری است كه مواجهه افراد با خطرات را ارزیابی می نمایند. اقداماتی نظیر برنامه ریزی تغییرات، دوره ای كردن كار و محدود نمودن دسترسی به مكان های پرخطر مبتنی بر استانداردها، در این حیطه صورت می گیرد. كاركنان بهداشتی باید آموزش های لازم را در خصوص خون، معاینات بدن و ریشه های عفونت دیده باشند و بطور كلی با خطرهای موجود در محیط كار آشنا باشند. آنها باید بطور گسترده كاركنان را آگاه نمایند كه مراقب سلامتی خودشان باشند.

 

كنترل های عملی

این روش میزان تماس با عوامل مخاطره آمیز را كاهش می دهد. این كار از طریق اعمال روش هایی صورت می گیرد كه كاركنان را به سوی مراقبت از سلامتی خودشان و بهبود روابطشان با كاركنان بهداشتی هدایت می كند. نمونه هایی از اعمال ایمن در محیط كار در زیر آمده است:

 

-        عدم استفاده از سوزن های فاقد درپوش؛

-        قرار دادن ظروف لبه تیز در معرض دید؛

-        تخلیه ظروف لبه تیز قبل از اینكه كاملا پر شوند؛

-        تدوین اهداف در خصوص موازین ایمنی و مرتب نمودن اشیاء  نوك تیز قبل از شروع فعالیت.

 

وسایل حفاظت فردی

وسایل حفاظت فردی (در حقیقت) مانعی بین كاركنان و خطرات موجود در محیط كار پدید می آورد.

همواره وسایل حفاظت فردی و تجهیزات مربوطه باید در اختیار كاركنان قرار داده شود و به آنان اطمینان داده شود كه:

 

1 – در محیط كار وسایل حفاظت فردی مناسب و كافی وجود دارد؛

2 – تجهیزات بطور متناسب و منظم مورد بازبینی قرار می گیرد؛

3 - وسایل حفاظت فردی به طور رایگان در دسترس كاركنان قرار می گیرد؛

4 - طریقه صحیح استفاده از وسایل حفاظت فردی به كاركنان آموزش داده شود كه بدانند چطور از این وسایل استفاده كنند؛

5 – تدوین خط مشی مشخص برای استفاده از این وسایل و آگاهی كامل كاركنان از مفاد آن؛

6 – پیگیری موارد یاد شده به شكل مناسب.

 

ارزیابی و نظارت عملكرد كاركنان بهداشتی تشخیص زودرس، درمان بموقع بیماری های ناشی از كار و مراقبت صحیح از كاركنان را به دنبال خواهد داشت؛ در غیر این صورت بحث پرداخت غرامت پیش خواهد آمد كه مسوول این امر سیستم بهداشت شغلی و ایمنی می باشد.

مراقبت از مخاطرات شغلی در محیط كار باید ابراساس مقررات بهداشتی، وضعیت سلامت نیروی كار، منابع موجود و قابل دسترسی و سطح آگاهی كاركنان و كارفرمایان از فعالیت ها، اهداف مراقبت ها و مقررات و قوانین جاری باید صورت پذیرد. نتایج جمع آوری شده از این مراقبت ها باید همواره در دسترس كاركنان و نمایندگان آنان باشد. كارفرمایان بایستی پایش منظم و همچنین ارزیابی مداومی از عملكرد داشته باشند و اطمینان حاصل نمایند كه عملیات، تامین كننده شاخص های مورد نظر آنان می باشد.

فرد یا گروهی از افراد باید برای انجام پایش و ارزیابی در محیط كار تعیین گردند. این فرد یا گروه مشخص باید بتوانند سطح سلامت كلیه كاركنان را شناسایی نمایند. سطح سلامتی رده های مختلف كاركنان (كارمند، كارشناس، خدمه و ...) از جمله آنهایی كه خارج از سیستم فعالیت می نمایند (كارمندان قراردادی روزمزد و ...) باید شناسایی و ارزیابی شود. در این راستا موارد حایز اهمیت عبارتند از:

 

1 – اثر بخشی سیاست های محیط كار و روش ها

2 – اثر بخشی اطلاعات و برنامه های آموزشی

3 – تعیین استانداردهای محیط كار

4 – ثبت دقیق و آنالیز وقایع

5 – بررسی عوامل مواجهه در محیط كار

6 – كسب اطلاعات در خصوص ارزیابی وقایع

7 – اثر بخشی فعالیت و پیگیری آن

 

منبع:

International Labour Office Geneva 2006

 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه