کلاه های ایمنی

فرید راکی، شرکت تجارت نمای اکسین

 

بدون شك یكی از بخش‌های حساس بدن انسان در برابر حوادث، ناحیه سر می باشد. چراکه در این ناحیه اندام‌های حیاتی و سیستم اعصاب مركزی بدن قرار گرفته است كه وارد شدن كوچكترین ضربه به آن ناحیه می‌تواند باعث مرگ فرد و یا موجب خسارات جبران ناپذیر و دائمی در فرد گردد.

سالانه دو میلیون صدمه و آسیب به سر شامل شکستگی های جمجمه، فک و صورت در میان کارگران رخ می دهد. یعنی در هر ۲۶ ثانیه یک مورد و این به معنی حدود 10 درصد از حوادث صنعتی می باشد.

بر اساس آمار منتشره، به ازای هر حادثه در ناحیه سر به طور متوسط سه هفته اتلاف روز كاری ایجاد می‌شود.

 

 

 

بارها و بارها در بسیاری از حوادث منجر به مرگ، این نکته از سوی کارشناسان ایمنی مطرح شده که در صورت استفاده کارگر از وسایل حفاظت فردی، حادثه به مرگ وی منجر نمی شد. با این حال، هنوز هم در بسیاری از محیط های کاری، چه از سوی کارفرما که وظیفه تأمین این وسایل و ارایه آموزش های لازم را به کارکنان دارد و چه از سوی کارکنان که وظیفه شان استفاده صحیح از این وسایل در هنگام کار است، کوتاهی ها و بی توجهی های بسیاری را شاهد هستیم.

به طور كلی خطرات عمده‌ای كه ناحیه سر را در محیط‌های شغلی تهدید می‌نماید شامل:

- خطر ناشی از ضربه‌های وارده به سر در اثر سقوط اشیاء ‌روی سر و یا برخورد با  اشیاء ‌سخت از جناحین.

- خطر پاشش گدازه‌های مواد مختلف معدنی ذوب شده در فرایندهای ریخته‌گری ذوب.

- پاشش مواد شیمیایی مایع.

- گیرکردن موی سر در بین بخش های متحرک ماشین آلات.

- آتش گرفتن موی سر.

خطر تماس با خطوط انتقال برق ‌دار و تجهیزات الكتریكی.

- خطر تاثیر پرتوهای گرمایی روی سر ناشی از تماس پرتوهای گرمایی.

بنا به دلایل مختلف، حذف کامل این خطرات عملا غیرممکن است، اما به حداقل رساندن میزان ریسک حادثه امری اجتناب ناپذیر می باشد.

کلاه های ایمنی برای به حداقل رساندن میزان ریسک حادثه می بایست دارای خصوصیات زیر باشند:

- میزان فشار وارده به جمجمه را از طریق تقسیم و توزیع نیرو تا حد امکان کم نماید. بنابراین کلاه ایمنی باید دارای سیستم تقسیم فشار و همچنین ضربه گیر (Shock Absorber) باشد.

- پوسته کلاه، سر را از برخورد مستقیم با اشیاء محافظت نماید. بنابراین پوسته کلاه ایمنی باید از موادی ساخته شود که در برابر تغییر شکل، شکستن و سوراخ شدن مقاومت بالایی داشته باشد.

- پوسته کلاه باید دارای شکل آیرودینامیکی باشد که پس از برخورد با اشیاء مسیر آنرا به سمت دیگری منحرف نماید تا از وارد کردن فشار به یک نقطه جلوگیری شود.

- یراق آلات داخل کلاه دارای قابلیت هایی جهت تقلیل فشار وارده به سر و گردن فرد باشد.

- استفاده از آن طاقت فرسا نبوده و کاربرد آن برای کاربران راحت باشد.

 

اجزاء كلاه ایمنی

كلاه ایمنی از دو بخش عمده تشكیل شده است:

 

  • پوسته بیرونی (Shell): بخش خارجی كلاه بدون ضمائم داخلی آن را پوسته گویند كه وظیفه اصلی آن مقاومت در برابر نیروهای وارده خارجی است.

 

پوسته بیرونی شامل:

  • o       سطح پوسته

 

متداولترین موادی كه برای تولید پوسته بیرونی كلاه استفاده می‌شوند عبارتند از:

 

  • پلیمرهای PVC كه از دو نوع ماده پلاستیكی بنام‌های پلی‌اتیلن PE و ABS ساخته شده‌اند ( ABS از مقاومت بالاتری نسبت به ضربه ، حرارت و پاشش مواد برخوردار است)

 

  • فایبرگلاس. (در برابر گدازه‌ها نباید از PVC استفاده كرد و باید از جنس فایبرگلاس استفاده كنیم)

 

  • آلومینیوم

 

  • o   لبه های دور کلاه
  •  o   شیارهای نصب تجهیزات ایمنی
  •  o   سوراخ های نصب چانه بند

  

  • سوراخ های تهویه هوا (برای کلاه های مخصوص محیط های گرم)

 

  • نقاب یا آفتابگیر کلاه (برای کار در ارتفاع از کلاه های بدون نقاب استفاده می شود)

 

  • تاریخ و استاندارد حک شده بر روی بدنه کلاه (درصورتیکه کلاه بدون تاریخ تولید باشد و یا تاریخ تولید آن بصورت برچسب باشد، از درجه اعتبار ساقط است و به هیچ عنوان نباید از آن استفاده نمود)

 

  • یراق داخل کلاه (Suspension): این قسمت، پوسته بیرونی کلاه را بدون ایجاد تماس با سر ، بروی سر نگهداشته و نیروهای وارده از طریق پوسته كلاه را جذب و مستهلك می‌نماید.

 

یراق داخل کلاه شامل:

 

  • هدگیر (می بایست از موارد نرم و انعطاف پذیر ساخته شود تا برای استفاده در مدت زمان طولانی راحت باشد)

 

  • o       عرقگیر (جهت رعایت نکات بهداشتی، قابل تعویض و شستشو باشد)

 

  • o       تقسیم کننده فشار (معمولا بصورت صفحه ای دایره شکل در وسط یراق است که تسمه ها را به یکدیگر ارتباط می دهد)

 

  • o       تنظیم کننده ارتفاع یراق (برای موهای پرپشت و موهای کم ارتفاع، یراق می بایست تغییر کند)

 

  • o       تنظیم کننده اندازه هدگیر (از آنجایی که اندازه سر افراد مختلف متفاوت است و کلاه می بایست بروی سر محکم شود باید دارای سیستم تنظیم اندازه باشد)

 

 

  • ضربه گیر (معمولا بصورت قطعات فنری شکل و در قسمت اتصال یراق به بدنه قرار دارد)

 

  • تسمه ها ( به صورت پلاستیکی یا ابریشمی می باشد و بصورت 4 بند و یا برای ایمنی بیشتر بصورت 6 بند است که بوسیله 4 نقطه اتصال و یا برای ایمنی بیشتر بوسیله 6 نقطه اتصال و یا باز هم برای ایمنی بیشتر بوسیله 8 نقطه اتصال به بدنه کلاه متصل می شود)

 

فاصله اجزاء‌ تعلیق ساز با سر دارای یك معیار است كه فاصله ایمن نامیده می‌شود حداقل این فاصله 3 سانتی‌متر است.

به طور كلی وزن كلاه نباید از 400 گرم بیشتر باشد.

 

آزمون كلاه‌های ایمنی

 

  • آزمون جذب ضربه: در این آزمون یك جسم كروی 5 كیلویی از ارتفاع یك متری بر روی كلاه قرار گرفته و بر روی یك سر مصنوعی رها می‌شود. ماكزیمم نیروی وارده به سر نبایستی از 500 dyne تجاوز كند. این آزمون در دمای C0 10ـ و C050+ و در هوای مرطوب تكرار می‌شود.

 

  • آزمون مقاومت در برابر نفوذ: در این آزمون با یك میله سه كیلوگرمی كه قطر آن 100 میلی‌متر است با زاویه 60 درجه ضربه‌ای به كلاه وارد می نماید كه نوك میله نبایستی كلاه را سوراخ كند.

 

  • آزمون مقاومت در برابر اشتعال: در این آزمون كلاه برای 10 ثانیه در معرض شعله مشتعل كه سوخت آن پرویان و قطر شعله برابر 10 میلی‌متر است قرار می‌گیرد. بعد از كنار كشیدن كلاه از شعله سوختن سطح خارجی نبایستی بیش از 5 ثانیه ادامه یابد.

 

  • آزمون مقاومت (عایق بودن) الكتریسته: در این آزمون كلاه پر از محلول Nacl در یك وان پر از محلول یاد شده قرار می‌گیرد. میزان نشست الكتریكی در ولتاژ 1200 ولت و 50 هرتز اندازه‌گیری می‌شود كه جریان نشستی نبایستی بیش از 2/1 میلی‌آمپر باشد.

 

  • آزمون مقاومت در برابر گدازه‌های فلزی: این آزمون در صنایع آهن و فولاد صورت می‌گیرد. بدین منظور 300 گرم فلز مذاب با درجه حرارت C01400 بر روی پوسته كلاه ریخته می‌شود.

 

 

تعویض کلاه های ایمنی

 - هر کلاه ایمنی در صورت استفاده در شرایط نرمال می بایست بطور منظم هر 3 سال یکبار تعویض شود.

 - در صورتیکه کلاه ایمنی در شرایط آب و هوایی و یا محیطی نامطلوب استفاده شود می‎بایست هر 1 سال یکبار تعویض شود.

 - در صورتیکه علائم پوسیدگی، ترک خوردگی ، شکستگی و... مشاهده شود می بایست تعویض شود.

 - در صورتیکه مدت 5 سال از تاریخ تولید درج شده بر روی کلاه گذشته باشد می بایست تعویض شود .(درصورت نگهداری در انبار)

 - در صورت اصابت یک شئ سنگین حتی اگر علائم فوق در آن مشاهده نشود می بایست تعویض شود.

 - در صورتیکه زیر نور مستقیم آفتاب استفاده شود می بایست هر 1 سال یکبار تعویض شود.

 - در صورتیکه در محیط کار، رنگ، مواد شیمیایی و یا شوینده بر روی کلاه ریخته شود می بایست هر 1 سال یکبار تعویض شود.

 

در پایان لازم است کلاه های ایمنی بصورت دوره ای بازرسی شده و کلیه قسمت های داخلی و خارجی آن دقیقا بررسی شود. پیشنهاد می شود که این بررسی را به افراد آموزش داده تا هر چند وقت یکبار کلاه خود را بازنگری نمایند. وجود هرگونه علائم خرابی می تواند جدی و خطرناک بوده و تعویض آنها بسیار ضروریست.

 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه