تجهیزات حفاظت فردی

علیرضا علیزاده

یكی از مسایل مهم صنایع در كشورهای در حال توسعه مشكلات ایمنی و بهداشتی پرسنل شاغل در صنایع می‌باشد. لذا مدیران بایستی با دو مفهوم ایمنی بعنوان شاخصی در خصوص درجه نسبی فرار از خطر و همچنین بهداشت حرفه‌ای بعنوان ارزیابی میزان تماس شاغلین با آلاینده‌های مختلف و متعدد محیط‌های كار آشنا بوده و به آن توجه كافی نمایند.

وجود طیف وسیعی از مخاطرات شیمیایی، فیزیكی، بیولوژیكی و مكانیكی با خصوصیات خورندگی، برندگی، سمیت، سرطانزایی، سوزانندگی، جهش‌زایی و ... در محیط‌های كاری می‌تواند سلامت شاغلین و حتی سایر افراد مجاور محیط‌های شغلی را به شدت تهدید نماید. لذا لازم است با شناسایی و كنترل‌های مهندسی مانند جایگزینی مواد خطرناك با مواد كم خطر، تغییر فرآیند كار -محصور كردن- استفاده از سیستم‌های تهویه مناسب، بكارگیری روش‌های كنترل از راه دور و یا گردش كار اقدام لازم به عمل آید. اما از آنجایی كه در مواقعی كنترل بخشی از عوامل زیان‌آور شغلی در منبع تولید و در مسیر انتقال عملی نبوده یا بسیار مشكل می‌باشد تنها راه‌حل باقیمانده تجهیز پرسنل به وسایل حفاظت فردی مناسب و استاندارد خواهد بود. این وسایل شامل گستره وسیعی از لوازم و تجهیزات می‌باشد كه به منظور حفاظت قسمت‌های مختلف بدن از موی سر گرفته تا كف پا در برابر انواع خطرهای احتمالی ساخته می‌شوند. بخشی از وسایل حفاظت فردی شامل موبندها، سربندها، كلاه‌های حفاظتی، عینك‌ها، رسپیراتورها، گوشی‌ها (ایرپلاك و ایرماف)، شیلدهای صورت، دستكش، پیش‌بندها، روپوش‌ها، گترها، ساق‌بندها، كفش‌های ایمنی و پوتین‌ها و غیره است. البته ممكن است برای كارفرمایان استفاده از وسایل حفاظت فردی برای كنترل و مواجهه كارگران با خطرات یك راه‌حل ساده و مناسب و صحیح به نظر رسد ولی در صورت عدم توجه به عوامل متعدد و موثر پیشگیری، می‌تواند بسیار نامناسب و حتی خطرناك باشد.

برای اینكه وسایل حفاظت فردی بتوانند بالاترین سطح ممكن حفاظت را تامین كنند لازم است بطور مناسب انتخاب شده و موقع خریداری نیز آن دسته از وسایل كه مطابق با مقررات سازمان‌های مسوول ملی و بین‌المللی نظیر سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، مقررات وزارت كار، NIOSH، ANSI و غیره باشند انتخاب گردیده و همچنین به بهترین نحو ممكن نگهداری و به طور صحیح مورد استفاده قرار گیرند.

اما چنانچه استفاده از وسایل حفاظت فردی برای كارگران ناراحت كننده باشد و از طرف دیگر علل واقعی و اهمیت كاربرد وسایل به آنها تفهیم نگردد امكان استفاده ناقص یا غلط و در نتیجه عدم تامین حفاظت كافی وجود خواهد داشت از اینرو آموزش كاربران یك بخش مهم و حیاتی از یك برنامه موفقیت‌آمیز استفاده از این وسایل خواهد بود و این آموزش‌ها بایستی به صورت مستمر و معمولا سالیانه تكرار شود. گرچه تناوب تكرار اینگونه آموزش‌ها به نوع خطرات، سطح آگاهی‌ها و نگرش‌ها بستگی دارد ولی توصیه می‌شود رفتارهای ایمنی كارگران در رابطه با كاربرد وسایل برای این منظور مورد ارزیابی قرار گیرد.

مراحل یك برنامه آموزشی موفق به شرح زیر می‌باشد.

1- در این راستا ضرورت دارد هنگام آموزش از هرگونه افراط و تفریط در تشریح خطرات اجتناب شود زیرا كم اهمیت جلوه دادن خطرات باعث كم توجهی افراد شده و موجب می‌شود كه افراد حتی از احتیاطات اولیه درباره خطرات موجود خودداری كنند و بالعكس بزرگتر و شدیدتر نشان دادن خطر ممكن است به ایجاد ترس كاذب در كارگران، كاهش روحیه كاری و بهره‌وری و حتی به ترك محیط كار توسط كارگران نیز بیانجامد.

2- در مرحله دوم هدف بیان حساسیت كارفرمایان در رابطه با خطرات موجود بوده و كارگران باید از كلیه فعالیت‌های مهندسی و مدیریتی كه برای كنترل خطرات توسط كارفرما انجام گردیده مطلع شده و همچنین از محدودیت‌ها و مشكلات موجود كه باعث می‌شود هنوز سطحی از خطر كه نیازمند وسایل حفاظتی باشد باقی بماند آگاه گردند.

3- تشریح اینكه چرا نوع خاصی از وسایل حفاظتی انتخاب شده است. اصولا دو نوع دیدگاه معمول در سطح مدیریت محیط‌های مخاطره‌زا در زمینه تهیه وسایل حفاظت فردی عبارت است از:

الف) رفع تكلیف در برابر مقررات و بازرسان قانونی بوده و لذا در انتخاب و خرید وسایل، پارامتر ارزان بودن مد نظر می‌باشد.

ب) قیمت بالای هر وسیله نشان دهنده كیفیت بالای آن نیز می‌باشد كه این دیدگاه اشتباه متاسفانه در پاره‌ای اوقات باعث می‌گردد كه با وجود صرف هزینه‌های نسبتا زیاد هیچگونه عایدی نیز به دنبال نداشته باشد. زیرا تنها قیمت بالای تجهیزات حفاظتی نمی‌تواند دلیلی بر مناسب بودن وسیله تهیه شده با نوع خطرات موجود باشد.

4- نشان دادن روش‌های صحیح استفاده از وسایل شامل نحوه پوشیدن و درآوردن آنها

چه بسا ممكن است وسیله‌ای كه بطور مناسب و متناسب با ماهیت و كمیت خطرات موجود تهیه شده و مورد پذیرش كاربران نیز قرار گرفته بدلیل عدم استفاده صحیح كارگران، عملا بی‌اثر شده و حتی زیانبار نیز گردد. زیرا كارگران با اعتماد به اینكه وسیله، حفاظت لازم را تامین خواهد كرد ناخواسته در مواجهه با خطرات اضافی قرار می‌گیرند.

5- بحث درباره روش‌های تمیزكاری، بازرسی و نگهداری وسایل حفاظت فردی

بدون شك وسایل حفاظت فردی مانند سایر تجهیزات در صورتی‌كه بطور منظم تمیزكاری و بازرسی نشده و نگهداری آنها مطابق با توصیه‌های سازندگان آنها صورت نگیرد پس از مدتی كارایی خود را تا حد زیادی از دست خواهند داد.

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه