ایمنی در ترافیک نیز حرف اول را می زند

مسعود کی‌ارسلان، شرکت پژوهشی تولیدی بازتاب خاوران

 

بازتابنده‌های ایمنی، یكی از علایم افقی ترافیكی است كه در سطح جاده و در امتداد خطوط، توسط چسب‌های دو جزیی نصب می‌شود و در رنگ‌های ترافیکی با پیام‌های گوناگون راننده را در مسیر صحیح هدایت می‌کند. بازتابنده‌ها در چهار رنگ تولید می‌شود كه هر یك معانی و كاربرد خاص خود را دارد. نگین‌های سفید رنگ یا بیرنگ، خط عبور آزاد را مشخص می‌كند، رنگ زرد منتهی‌الیه سمت راست و رنگ قرمز منتهی الیه سمت چپ جاده و عدول از آن نشانه خطر است، رنگ سبز بعنوان آزاد و در عرض خروجی اتوبان‌ها نصب می‌شود كه معمولا طرف دیگر بازتابنده با نگین‌های قرمز رنگ تولید می‌شود كه جهت حرکت ممنوعه را اعلام می‌كند. رنگ بدنه عموما به رنگ نگین تولید می‌گردد. اخیرا رنگ آبی نیز به كار گرفته شده و در عرض جاده و در محل استقرار شیر آب آتش‌نشانی نصب می‌شود كه هم نگین و هم بدنه آبی رنگ بوده و در روز و شب، محل نصب شیر مربوطه را برای آتش‌نشان مشخص می‌كند.

تاثیر مهم بازتاب‌ها در شب و به‌ویژه به‌هنگام مواجهه با نور بالای خودروی مقابل محسوس است. زمانی که نور خیره کننده آن دید را مختل می‌كند، این علایم همچون چراغ‌های کوچکی محدوده معبر را برای راننده مشخص می‌کند.

همانگونه که در بالا گفته شد ویژگی اصلی بازتابنده‌ها آن‌ است که نور از هر زاویه‌ای که به آن بتابد، درست در همان جهت به منبع اولیه نور مراجعت می‌کند. هر واحد بازتابنده از دو سیستم اپتیکی پیروی می‌کند:

1 -  بازتابنده ایمنی از نوع لنزی كه به چشم گربه‌ای مشهور است، متشكل از چندین واحد اپتیكی بطور مجزا  و با تعداد و چیدمان‌های مختلف که به‌طور منظم در کنار هم قرار گرفته و با تزریق پلاستیک غیر شفاف به دور آنها، المان بازتابنده تولید شده و آماده قراردادن در بدنه اصلی و نهایتا نصب در جاده می‌گردد.

هر واحد اپتیکی تشکیل شده از یک عدسی محدب و یک آینه مقعر که مرکز عدسی تقریبا در سطح کانونی آینه مقعر قرار دارد و فاصله دقیق را ضریب شکست جنس بازتابنده تعیین می‌کند. نور پس از برخورد به سطح عدسی، به مرکز آن و همچنین سطح کانونی آینه رفته و سپس به سطح آینه می‌رسد و در بازگشت همان مسیر رفت را طی کرده تا به منبع نور برسد. از آنجایی‌که نور خودرو منبع نور بوده و چشم راننده محل دریافت بازتاب نور می‌باشد، استاندارد در زوایای مختلف تابش و دریافت و همینطور موقعیت خودرو نسبت به بازتابنده تا 15 درجه به چپ و راست، اعدادی را تعیین نموده است. بیشترین مقدار آن که هرچه نزدیکتر به زاویه تابش صفر درجه می‌باشد، بعنوان حداقل برای این نوع بازتابنده بر اساس استاندارد BS مشخص گردیده كه mcd/lx 20 می‌باشد.

 

 

2 – در منشوری1 که از سه سطح عمود به‌هم و کاملا صیقلی همچون آینه تشكیل شده، اشعه نور پس از برخورد به یکی از سطوح، به سطح دوم رفته و سپس از سومین سطح خارج شده و به منبع نور باز می‌گردد. استاندارد BS در این مورد میزان mcd/lx  220 تعیین نموده است و علت آن سایش سریع سطح خارجی آنها توسط لاستیک خودرو می‌باشد. اضلاع منشورها برای بازتاب‌های جاده‌ای بین 1 تا 2 میلیمتر است؛ ولی در مورد شبرنگ‌های پربازتاب این اعداد فوق‌العاده کوچک شده، به‌طوریکه تعداد منشورها در یک اینچ مربع تا 47.000 عدد نیز می‌رسد.

با طراحی ابتكاری برجستگی‌هایی با اشکال و مقاطع مختلف هندسی، به‌صورت نواری و یا مقاطعی از دایره و یا چند ضلعی بر سطح این نوع بازتابنده‌ها، موجب می‌شود تا لاستیک خودرو فقط با سطوح برجسته در تماس باشد و از فرسایش سایر سطوح جلوگیری شود. مجموع مساحت این سطوح برجسته کمتر از 10% تمامی سطح اصلی می‌باشد، لذا با طولانی شدن عمرکلی بازتابنده، همواره برگشت نور تابیده شده بالا و تقریبا در حدود بازتاب روز اول خواهد بود.

  

 

3 – سیتم اپتیکی که تقریبا شبیه سیستم لنزی است. چشم ببری نامیده می‌شود. در این مكانیسممحور عدسی به‌حالت عمود بر افق بوده و آینه آن هم بصورت مخروط ناقص می‌باشد. نور پس از برخورد به سطح عدسی، به سطح آینه مخروطی رفته و در بازگشت به سطح عدسی می‌رسد و عدسی را همانند یک گوی، نورانی کرده و در زاویه‌ای به گستره 360 درجه قابل دید می‌شود. این وسیله در کف جاده و در طول مسیر و یا حتی به‌عنوان سرعت‌گیر و هشدار دهنده در عرض جاده نیز قابل نصب می‌باشد. ارتفاع لنز از کف جاده حدود 25 میلیمتر و متناسب با استاندارد تعریف شده از سوی وزارت راه و ترابری می‌باشد. این وسیله برخلاف گل میخ‌های چدنی، ضمن اینکه دارای برجستگی قابل ملاحظه‌ای می‌باشد ولی بعلت قوس مناسبی که دارد ضربه‌ای خطرناک به خودرو وارد نمی‌کند و در عین حال هشدار لازم را به راننده می‌دهد.

 

 

 

 

تبعات اصلی و جنبی به‌كارگیری بازتابنده‌های ایمنی

1-   روان شدن ترافیكی

بكارگیری بازتاب‌ها، كمكی موثر در رانندگی و جلب توجه راننده به موقعیت جاده به شمار می‌رود و ضمن ایجاد تنوع، رانندگی را لذت بخش می‌کند و راننده را از كسالت وخوابزدگی می‌رهاند. همچنین رانندگان را به رانندگی صحیح و عدم تداخل تشویق می‌كند و مانع حركات بعضا نابجا و تجاوز به سایر خطوط مسیر و سلب آسایش و حقوق دیگران شده و در نهایت تردد روان‌تر می‌شود.

 

2- پایین آمدن مصرف سوخت و استهلاك خودرو

چنانچه خودرو در مسیر صحیح خود تردد كند، از تغییر مسیر ناگهانی و حركات خطرناک و تغییر سرعت و شتاب كه همگی موجب افزایش مصرف سوخت و استهلاك قطعات ثابت و متحرك می‌شود، اجتناب می‌گردد.

 

3- جلوگیری از تصادفات و خسارات ناشی از آن

با توجه به‌اینكه غالب تصادفات بین شهری در شب رخ می‌دهند و یكی از عوامل اصلی بروز آنها غیر قابل تشخیص شدن حدود جاده بر اثر نور بالای خودروی مقابل است، در صورت پاک شدن و یا کم رنگ شدن خطوط ترافیکی، وجود بازتابنده‌های ایمنی تصادفات را به حداقل خواهد رساند. زیرا قطعات نورانی، مسیر صحیح را برای راننده مشخص می‌کند.

طبق آمار و ارقام اعلام شده از سوی مقامات مسوول، تلفات سالیانه ناشی از تصادفات بیش از 21.000 نفر و خسارات مالی بیش از 500 میلیارد تومان است كه سهم جاده‌های بین شهری حدود دوسوم ارقام فوق است. صرفه‌جویی ناشی از خسارات مالی می‌تواند ضمن ایمن كردن کلیه جاده‌های موجود با نصب بازتاب، موجبات تعریض جاده‌های فعلی و احداث جاده‌های جدید بیشتر و به‌كارگیری وسایط نقلیه عمومی بیشتری گردد. تلفات جانی بعضا موجب ازهم گسستن کانون خانواده، آوارگی و بی‌سرپرست شدن كودكان شده و مشكلات فرهنگی غیر قابل جبرانی را ببار می‌آورد كه كاهش تصادفات در پیشگیری از این خسارات نقش بسزایی دارد.

 

4- كاهش آلودگی هوا و صرفه‌جویی در زمان

چنانچه تردد با نظم و ترتیب صحیح انجام شود، اتلاف زمان به حداقل خواهد رسید هنگامی که زمان سفر كوتاه شود، مصرف سوخت كمتر می‌شود و همچنین با کم شدن آلاینده‌های هوا سلامت جسم تضمین می‌شود و تبعات آن كاهش بیماری‌های روحی روانی، كاهش مصرف داروهای داخلی و وارداتی، بالا رفتن توان فیزیكی و راندمان كاری اشخاص و در پی آن كاهش هزینه‌های جاری و در نتیجه امكان اجرای بیشتر طرح‌های عمرانی، ساخت و ساز مسكن، مدرسه، اماكن ورزشی و . . . غیره خواهد بود. 

 

5- ارتقای فرهنگ رانندگی و فرهنگ جامعه

از آنجایی‌كه بازتابنده‌های ایمنی دارای برجستگی حدود 20 میلیمتر از سطح جاده می‌باشد، رانندگان برای ممانعت از برخورد چرخ خودرو با بازتابنده كه باعث صدماتی هر چند جزیی به خودرو می‌شود، ناخودآگاه بین خطوط رانندگی كنند، آنها بتدریج به صحیح رانندگی كردن و عدم تجاوز به حقوق دیگران عادت می‌كنند. این مهم موجب ارتقای فرهنگ رانندگی و همچنین داشتن اثر مثبت در پیاده‌روی صحیح افراد، حركت از سمت راست، قطع نكردن مسیر دیگری و در نهایت ارتقای تربیت فردی و اجتماعی و ارتباط صحیح مابین افراد جامعه خواهد شد.

 

6-آرامش اعصاب و روان

وقتی راننده هر خودرو در مسیر صحیح تردد كند و مزاحم دیگری نشود و به حقوق دیگری تجاوز نكند، با اعصابی آرام و فكری آزاد می‌تواند در جهات مثبت فعال شود. علاوه بر این اعمال مثبت و صحیح جایگزین حركات ناپسند شده و آرامش فکری و عصبی موجب ایجاد فرهنگ بالای كل جامعه در سطح كشور می‌گردد.

 

1- Prismatic – Cube Corner 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه