استاد زمین شناسی دانشگاه تبریز در گفتگو با ائل:
پیش بینی زمان و مکان دقیق زلزله ممکن نیست / شایعات مطرح شده در مورد وقوع زلزله در تبریز طی روزهای آتی از نظر علمی قابل قبول نیستند
 
دکتر موذن، استاد زمین شناسی دانشگاه تبریز در گفتگو با ائل به تشریح روش های آزمایش شده برای پیش بینی زلزله در جهان پرداخته و گفت: هیچ کدام از این روش ها نتیجه ای قطعی ندارند و پیش بینی دقیق زمان و مکان زلزله همچنان یک چالش علمی حل نشده است. وی ضمن رد شایعات در مورد پیش بینی وقوع زلزله در تبریز طی روزهای آتی گفت: این شایعات مبنای علمی دقیقی ندارند.
 
     
دکتر محسن موذن، استاد تمام زمین شناسی دانشگاه تبریز در گفتگو با خبرنگار ائل در خصوص امکان پیش بینی زلزله با توجه به طرح برخی مباحث و شایعات در این زمینه، اظهار داشت: زمین شناسی علمی با دامنه موضوعات وسیع است که از لرزه شناسی و بررسی زمین لرزه و شناسایی گسل ها تا معادن و رسوب شناسی و آب های زیرزمینی و سنگها را در بر می گیرد  و اگرچه بنده تحصیلات تکمیلی و زمینه تخصصی فعالیتم لرزه شناسی نیست اما با توجه به علاقه و مطالعاتی که در این خصوص دارم برخی موارد را می توانم عرض کنم.
 
سالهای فعالیت علمی دانشمندان جهان برای پیش بینی زلزله همچنان بدون نتیجه کارآمد
وی افزود: پیش بینی زلزله یکی از مقولات پیچیده در علم زمین شناسی است که فعالیت های علمی و پژوهشی مختلفی در این زمینه انجام شده و مدلهای مختلف در این زمینه ارائه شده اند؛ اما هیچ یک از این روش ها به طور کارآمد امکان پیش بینی دقیق زلزله را فراهم نمی کند و مفید و موثر نیستند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه ادامه داد: دلیل اینکه تاکنون امکان پیش بینی زلزله فراهم نشده است؛ این است که قطعیت و یا احتمال بالای پنجاه درصد که برای قابل اتکا بودن نتایج یک پیش بینی علمی لازم است؛ در روش های مختلف امتحان شده برای پیش بینی زلزله وجود ندارد. زمانی می توان از عنوان پیش بینی استفاده کرد که احتمال وقوع یک زمین لرزه حداقل بیشتر از ۵۰ درصد باشد تا موضوع در دستور کار نهادهای مسئول چون شورای مدیریت بحران قرار گیرد و مردم در جریان قرار گیرند که این موضوع عملا امکان پذیر نیست و اگر هم ممکن باشد فاصله زمانی پیش بینی و وقوع زلزله بسیار کم و حداکثر به اندازه چند دقیقه تا حداکثر چند ساعت است.
وی تصریح کرد: اینکه این ادعا طرح شود که زلزله چند روز و یا حتی چند هفته و ماه قبل از وقوع آن قابل پیش بینی است و اخیرا نیز دیده ام که در فضای مجازی شایعات مختلفی در این خصوص مطرح شده است و حتی قدرت و مکان دقیق زلزله را هم مطرح می کنند؛ امکان پذیر نیست و تا امروز در هیچ جای دنیا هم اتفاق نیافتاده است.
وی افزود: تنها زمین لرزه پیش بینی شده در جهان، زمین لرزه ای بوده که چند دهه قبل در چین اتفاق افتاد و گفته می شود پیش بینی شده بود که مشخص هم نیست که آیا واقعا این پیش بینی مبنای علمی داشته است و یا بر اثر یک اتفاق و تصادف بوده است.
 
پیش بینی زمان و مکان دقیق زلزله با هیچ روشی ممکن نیست
این استاد دانشگاه در ادامه این گفتگو به تشریح روش های بررسی شده در زمینه پیش بینی زلزله پرداخته و گفت: یکی از این روش ها پایش حرکات گسل ها است که نقاط ثابتی در دو طرف گسل با بتن تثبیت شده و با ابزارهایی چون GPS و ماهواره کنترل می شوند تا بر اساس حرکات میلی متری یا حتی کوچکتر این نقاط برای پیش بینی زمین لرزه اقدام شود که این روش نیز نسبی بوده و زمان و مکان دقیق وقوع زلزله را عملا مشخص نمی کند.
وی ادامه داد: دومین روش پیش بینی این است که گازهای آزاد شده به دلیل فعالیت های زیرزمینی در محل گسل ها از جمله گاز رادون آزاد شده را پایش کرده و بر اساس افزایش میزان رادون آزاد شده مشخص کنیم که احتمال فعال شدن گسل وجود دارد و شاید در آینده زمین لرزه ای اتفاق بدهد. در این روش هم نمی توان زمان زمین لرزه احتمالی و کانون وقوع آن را مشخص کرد.
 
پارازیت هایی که اجازه نتیجه گیری دقیق از روش پایش امواج الکتریکی گسل را نمی دهند
موذن به یکی دیگر از روش هایی که برای بررسی احتمال پیش بینی مورد استفاده قرار می گیرد؛ اشاره کرده و افزود: این روش که چند دهه ای است منسوخ شده است به بررسی امواج الکتریکی آزاد شده از گسل مربوط می شود. اساس این روش بررسی امواج الکتریکی است که همزمان با فعالیت های مکانیکی و ژئوتکتونیکی گسل در لایه های زیرین زمین، آزاد می شوند و دستگاه مربوطه با ثبت این امواج فعال شدن گسل را مورد بررسی قرار می دهد.
وی تصریح کرد: عمده اشکال روش استفاده از امواج الکتریکی برای پیش بینی زلزله وجود پالس های الکتریکی غیرمرتبط است که به عنوان پارازیت روی دستگاه ثبت امواج الکتریکی ناشی از فعالیت گسل ثبت می شوند و نتیجه گیری را از داده ها غیرمعتبر می کنند.
این استاد تمام دانشگاه در ادامه گفتگو با ائل تصریح کرد: شایعه ای هم اخیرا در مورد وقوع زلزله تا ۴۰ روز آینده در تبریز مطرح شده است؛ بر اساس این روش قدیمی و فاقد ملاک های علمی روز است و با توجه به نصب دستگاه مربوطه در محلی که در معرض امواج الکتریکی مختلف غیرقابل تفکیک می باشد، این مطالب از نظر علمی چندان قابل قبول نیستند.
وی در جمع بندی توضیحات علمی خود در خصوص امکان پیش بینی زلزله گفت: امکان پیش بینی زمان، مکان و سایر مولفه های یک زمین لرزه به طور دقیق و به حتم وجود ندارد و در نتیجه پیش بینی زلزله همچنان یک چالش علمی در زمین شناسی است و محققین مختلف روی آن کار می کنند اما هنوز امکان پیش بینی محدوده زمانی و مکانی مشخصی برای زمین لرزه وجود ندارد.
 
باید روی ساخت و ساز ایمن و آمادگی عمومی برای مدیریت بحران احتمالی تمرکز کرد
این استاد دانشگاه تصریح کرد: با توجه به این مسائل است که محققین و مسئولین در لرزه خیزترین مناطق کره زمین همچون ژاپن نیز اهم فعالیت های خود را روی مناسب سازی محیط در مقابل حوادث غیرمترقبه از جمله زلزله و سونامی متمرکز کرده؛ در امر ساخت و ساز مناسب، تنظیم روش های تخلیه ساختمان در شرایط بحرانی، شناسایی نقاط کور ترافیکی در صورت بروز بحران، شهرسازی متناسب و آموزش مردم و نیروهای متخصص کار کرده و از این طریق برای کاهش اثرات زلزله تلاش های موفقی داشته اند.
موذن در پایان با تاکید مجدد بر علمی نبودن نتیجه گیری های قطعی از یک روش منسوخ شده پیش بینی زلزله و پرهیز از تشویش اذهان عمومی با طرح شایعات گفت: احتمال وقوع زمین لرزه با توجه به لرزه خیز بودن پوسته آذربایجان و ویژگی های گسل تبریز وجود دارد و این مسئله ای است که باید همواره مدنظر قرار گیرد.
 

خبرنامه

اطلاعات تماسی

تلفن : ۰۲۱۲۲۹۲۴۹۸۷

ایمیل :‌ info [@] safetymmesage [dot] com

درباره پیام ایمنی

فعاليت سايت پیام ایمنی از سال 1382 همزمان با انتشار نشریه پیام ایمنی آغاز گرديد. هدف ما از طراحی اين سايت، ايجاد مرجعی کامل و كارآمد از موضوعات ایمنی، بهداشت، محیط‏ زیست و آتش‏ نشانی، به منظور رفع نياز محققين و علاقمندان در كشور است.


طراحی سایت و طراحی گرافیک توسط استودیو طراحی حاشیه