مديريت بحران

سیستم فرماندهی حوادث بیمارستان

نویسندگان: دکتر عبدالرضا بابامحمودی، دکتر علی اردلان، کتر وحید حسینی و رقیه چمانی

انتشارات:   رویان پژوه        (1394)      889 صفحه      76000 تومان       تلفن: 66486373

بیمارستان‌ ها به عنوان سازمان ‏هایی با خدمات مداوم و بدون وقفه، بسیار تحت تاثیر حوادث محیطی و اجتماعی هستند و مدیریت آن‌ها، با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط جوّی، مردم، فرهنگ ‌ها و نیازهای بهداشتی- درمانی فعلی و آتی آن‏ها، امری دانش محورانه و آینده نگرانه است. بیمارستان اثر بخش و کارآمد بیمارستانی است که در شرایط و حوادث مختلف قادر به ارائه خدمت با بهترین کیفیت برای بیشترین افراد جامعه باشد. حوادثی که می‌تواند نشات گرفته از داخل و یا خارج بیمارستان باشد بر روند جاری مدیریت فرایندهای درمانی اثر می‏گذارد پرسنل باید بتوانند از قبل آسیب پذیری ‏های خود را شناسایی کرده و خود را برای مراحل مختلف وقوع حادثه بالقوه یا احتمالی آماده کنند.

سیستم فرماندهی حوادث بیمارستانی (HICS) که مبتنی بر سیستم ملی مدیریت سوانح (NIMS) طراحی شده است در طول سالیان متمادی مورد آزمون و بازبینی قرار گرفته است و اکنون در آخرین ویرایش خود دارای نکات آموزنده و کاربردی فراوانی برای مدیران بیمارستانها می‏باشد.

این کتاب ترجمه آخرین بازنگری سیستم فرماندهی حوادث بیمارستان می‌باشد که در اختیار کارکنان اعم از مدیران، پزشکان، پرستاران، و سایر افراد موثر در مراکز بهداشتی درمانی قرار می‌گیرد تا با استفاده از ساختاری مشابه بنا به اقتضای شرایط محیطی و جغرافیایی و فرهنگی خود و برای تداوم خدمت در مراحل مختلف، مورد استفاده قرار گیرد.

 


 

مخاطرات محیطی و مدیریت سوانح

نویسندگان: دکتر رضا جبیبی ساروی، دکتر وحید حسینی جناب و دکتر محمد حیدری

انتشارات:   رویان پژوه        (1393)      168 صفحه      14500 تومان       تلفن: 66486373

کشور ما باتوجه به قرار گرفتن در مسیر کمربند کوهزایی آلپ - هیمالیا و برخورداری از اقلیم متغیر و ناپایداری‏ های موقت و موسمی در طول تاریخ، بلایای طبیعی به خصوص سیل و زلزله را در اغلب نقاط خود تجربه کرده است به ‏طوری که جزو ده کشور بلاخیز دنیا محسوب می‏شود.

استقرار ایران در کمربند جهانی زلزله و وجود نقاط جمعیتی متراکم و پراکنش جغرافیایی جمعیت روستایی در عرصه ‏های حادثه‏ خیز، ایران را به کشوری شدیداً  آسیب‏پذیر در برابر زلزله تبدیل نموده است. ساخت ‏و سازه ‏ای بی ‏رویه شهری، مهاجرت روستائیان به شهرها، فرسایش خاک، چرای بی رویه دام در مراتع نقاط روستایی، فقدان امکانات، زیرساخت‏ها، تجهیزات و ابزارهای لازم برای مقابله با انواع حوادث و سوانح مترقبه و غیرمترقبه، ضرورت توجه به مدیریت بحران در نقاط روستایی را دوچندان کرده است.

مجموعه حاضر دربرگیرنده مطالبی است که به اصول، مبانی و روش‏ های مدیریت بحران می‏ پردازد و همگان را با آن آشنا می‏سازد. کارشناس و مدیران بحران با شناخت این مباحث، جایگاه خود را در مجموعه مدیریت سوانح شناخته و در کاستن اثرات، پیامدها و زیان ناشی از حوادث نقش مؤثری ایفا می ‏نمایند.

 


 

دانشنامه مديريت بحران

نویسند: اميد كلات پور

انتشارات: فن آوران        (1393)      392 صفحه      25000 تومان       تلفن: 66953998

کتاب پیش رو، گردآوری مطالب پراکنده در خصوص مفاهیم، تعاریف و اصول مدیریت بحران و شرایط اضطراری است. در این کتاب چند نکته حادز اهمیت است.

1- تعاریف و مفاهیمی که در این کتاب ارایه شده‏اند با دیدگاه مدیریت بحران و شرایط اضطراری تدوین شده‏اند، بنابراین ممکن است تفاوت‏هایی با تعاریف استاندارد یا مرسوم در دیگر زمینه‏های بهداشت، ایمنی و محیط زیست وجود داشته باشد. تفاوت‏هایی که البته تعارض نیست.

2- اگر در متن یا شرح یک تعریف یا مفهوم از عبارات یا کلمات فنی دیگری مرتبط با مدیریت بحران و شرایط اضطراری استفاده شده باشد، احتمالا خود آن عبارت در بخش مربوط به خودش تعریف شده یا شرح داده شده است.

3- اگر در متن کلمه یا عبارتی وجود داشته باشد که احتمالا هم ارز روان و قابل پذیرشی برای آن وجود نداشته (یا به ذهن مولف نرسیده) سعی شده با حفظ امانت، خود کلمه یا اصطلاح در متن آورده شده است.

 


 

طرح‏ریزی عملیاتی برنامه مدیریت بحران

نویسندگان: دکتر رضا جبیبی ساروی، دکتر وحید حسینی جناب و دکتر محمد حیدری

انتشارات:   رویان پژوه        (1393)      196 صفحه      18000 تومان       تلفن: 66486373

کشور ما باتوجه به قرار گرفتن در مسیر کمربند کوهزایی آلپ - هیمالیا و برخورداری از اقلیم متغیر و ناپایداری‏ های موقت و موسمی در طول تاریخ، بلایای طبیعی به خصوص سیل و زلزله را در اغلب نقاط خود تجربه کرده است به ‏طوری که جزو ده کشور بلاخیز دنیا محسوب می‏شود.

استقرار ایران در کمربند جهانی زلزله و وجود نقاط جمعیتی متراکم و پراکنش جغرافیایی جمعیت روستایی در عرصه ‏های حادثه‏ خیز، ایران را به کشوری شدیداً  آسیب‏پذیر در برابر زلزله تبدیل نموده است. ساخت ‏و سازه ‏ای بی ‏رویه شهری، مهاجرت روستائیان به شهرها، فرسایش خاک، چرای بی رویه دام در مراتع نقاط روستایی، فقدان امکانات، زیرساخت‏ها، تجهیزات و ابزارهای لازم برای مقابله با انواع حوادث و سوانح مترقبه و غیرمترقبه، ضرورت توجه به مدیریت بحران در نقاط روستایی را دوچندان کرده است.

مجموعه حاضر دربرگیرنده مطالبی است که به اصول، مبانی و روش‏ های مدیریت بحران می‏ پردازد و همگان را با آن آشنا می‏سازد. کارشناس و مدیران بحران با شناخت این مباحث، جایگاه خود را در مجموعه مدیریت سوانح شناخته و در کاستن اثرات، پیامدها و زیان ناشی از حوادث نقش مؤثری ایفا می ‏نمایند.

 


 

مديريت بحران و طرح ريزی واكنش اضطراری در صنايع نفت، گاز و پتروشيمی

نویسندگان: دکتر مهدی جهانگیری، مهندسین سلیمان خواجی، مجید پاسارگاد، حسین چرخند و آرش قاسمی

انتشارات: فن آوران    (1391)     288 صفحه   14000 تومان   تلفن: 66953998

عمده مطالب اين کتاب برگرفته از يکی از مراجع مهم منتشر شده از سوی  مرکز ایمنی فرایندهای شیمیایی (CCPS)، تحت عنوان «راهنمای طرح ريزی فنی شرايط اضطراری در داخل سايت های فرايندی» است که برخی از مطالب آن تخليص و بعضا متناسب با شرايط حاکم بر صنايع کشور تغييرات جزئی در آن به عمل آمده است.

تمرکز اصلی اين کتاب بر مدیریت شرایط اضطراری در داخل سایت‏های فرايندی بوده و موضوعات مربوط به مسئولیت‏های شرایط اضطراری و فعالیت‏های مقامات مسئول خارج از سایت شامل مقامات محلی، شهری، استانی و ملی و همچنين واکنش اضطراری در حوادث حمل و نقل مواد شیمیائی خطرناک در خارج از سایت را شامل نمی شود.

در اين کتاب اطلاعات تخصصی و دانش فنی مورد نیاز برای طرح ریزی مناسب و واکنش موثر به شرایط اضطراری در داخل سایت های فرایندی بیان گردیده و پرسنل شاغل در سایت های فرایندی به ويژه کارکنان شاغل در واحدهای HSE را در زمینه طرح ريزی  و سازماندهی شرایط اضطراری، طراحی و انتخاب تجهیزات مورد نیاز و تعيين نیازهای آموزشی کارکنان هدايت می کند. این کتاب همچنین می تواند در زمينه هماهنگی طرح های واکنش اضطراری بين شرکت های همجوار مورد استفاده قرار گيرد.

 


 

کاربرد GIS در مدیریت بحران

نویسنده: دکتر علی عسگری، پدرام رخشانی و اکبر اسماعیلی

انتشارات سازمان شهرداری های کشور    (1391)      322 صفحه       7500 تومان     تلفن: 63909

گسترش شهرنشینی و مسائل و مشکلات خاص زندگی شهری، بیش از پیش ضرورت توجه همه جانبه به راهبردهای سودمند برای بهینه سازی زندگی ساکنان شهرها را لازم ساخته است. در میان عوامل تاثیرگذار در شهرها مانند محیط زیست شهری، حمل و نقل شهری، ایمنی شهری و برنامه ریزی شهری، یک عامل بسیار مهم که تاثیر فزاینده و تعیین کننده ای بر دیگر عوامل سازنده زندگی شهری دارد، مدیریت شهری است.

به منظور انتشار دست آوردهای جدید علمی و عملی در زمینه های مختلف مدیریت شهری، پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور اقدام به انتشار کتاب GIS در مدیریت بحران شهری نموده است. این کتاب در 6 فصل تهیه شده و فصول این کتاب عبارتند از: فصل اول: بکارگیری سیستم های جغرافیایی در مدیریت بحران و سوانح، فصل دوم: بازنمایی حوادث طبیعی و تجزیه و تحلیل آسیب پذیری، فصل سوم: تهیه نقشه ترکیبی خطرات و بلایای انسان ساز، فصل چهارم: برنامه ریزی پناهگاه های اسکان موقت، فصل پنجم: برآورد خسارت با استفاده از GIS، فصل ششم پیشگیری و کاهش اثرات بحران و جبران خسارات اجتناب ناپذیر آن.

 


 

مدیریت بحران در نواحی شهری

نویسنده: دکتر مجید عبدالهی

انتشارات سازمان شهرداریها و دهیاری های کشور   (1391)     292 صفحه    تلفن: 63901283

کتاب حاضر در شش فصل تهيه و تدوين شده است. فصل اول آن؛ به طرح مسأله و ديدگاه‌هايی پيرامون موضوع مديريت بحران و ضرورت توجه به اين مقوله می پردازد. فصل دوم به مبانی نظری و مفهومی مديريت بحران، شهر و شهرسازی و پيوند اين مفاهيم می پردازد و زمينه‏ های نظری اين موضوع را مورد كنكاش علمی قرار مي‏دهد. فصل سوم شامل سيل‌گيری شهرها، علل و عوامل وقوع سيل و روش‌های مقابله با اين سانحه طبيعی می باشد. فصل چهارم علاوه بر تشريح مديريت بحران زلزله، به شيوه‌های کاهش اثرات زلزله بر شهرها، به نقش برنامه‌ريزی و مديريت شهری در کاهش اثرات زلزله، با توجه به فضای کالبدی شهرها، و همچنين ارائه راه‌حل‌هايی در اين زمينه می پردازد. فصل پنجم كتاب به مديريت بحران شهری در ايران و تشريح اسناد قانونی و ساختارهای اين موضوع می پردازد و تبيين جايگاه مديريت بحران در برنامه‏ های توسعه و نظام شهرسازی و مديريت شهری را انجام مي‏دهد. فصل ششم به مبحث نتيجه‌گيری و راهبردهای اجرايی با هدف کاهش اثرات بلايای طبيعی در شهرها پرداخته و در پايان نيز به ترتيب پيوست‌ها و منابع و مآخذ ارائه شده است.

 


 

مدیریت بحران ، اصول ایمنی در حوادث غیر منتظره

دکتر نادر بیرودیان

انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد - تلفن: 05118403463   (1385)   213 صفحه    19000 ریال

در کلیه فعالیت های سازمان یافته انسان، پیش بینی هایی برای حوادث و وقایع غیرمنتظره به عمل می آید، که لازمه آن برنامه ریزی، ساماندهای، سرمایه گذاری و تجهیز است. گاهی ابعاد اتفاقات طوری است که پیش بینی های قبلی توان جوابگویی را ندارند، لذا در این موارد مدیریت خاصی لازم است که اصطلاحا مدیریت بحران نامیده می شود.

آنچه از مدیریت بحران انتظار می رود:

1- پیش بینی و آمادگی برخورد با بحران به وسیله ارزیابی احتمال و آسیب پذیری

2- کاهش خسارات و ضایعات ناشی از سوانح و بحران ها و عوارض و پیامدهای آن ها

3- خروج از حالت بحرانی و بازگرداندن وضعیت عادی نسبی و ارتباطات اولیه به محل و منطقه

4- بازسازی، ترمیم و مقاوم سازی نسبت به حوادث، سوانح و بحران ها

این مجموعه حاصل تجارب و مطالعاتی است که در چندین بحران در داخل کشور و خارج انجام گرفته است. همچنین گزارش وضعیت بحران ها و واکنش های مسئولین به دقت جمع آوری و مطالعه شده و راهکارهای کاهش ضایعات و خسارات بررسی گردیده است.

در برخی دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی معروف دنیا نیز بررسی های ارزشمندی در زمینه مدیریت بحران انجام گرفته است. این تحقیقات شامل روش های ارزیابی بحران ها، ارزیابی آسیب پذیری، واکنش بحرانها، کاهش تلفات و زیانها و احیا وبازسازی بعد از بحران بوده که نتایج آن ها به صورت گزارش در اختیار قرار گرفته و سعی گردیده در این مجموعه به طور خلاصه ارائه گردد. این کتاب علاوه بر دانشجویان می تواند مورد استفاده مسئولین اداری، اجرایی و تحقیقاتی کشور که در زمینه بحران خدمت می نمایند، قرار گیرد.

 


 

مديريت بحران و ايمن سازی صنايع و معادن

محمدرضا طوسی
انتشارات مركز آموزش و تحقيقات صنعتی ايران (1384), 168صفحه،  23000 ريال     تلفن: 88300973

بروز حوادث شغلی، حوادث غير مترقبه و بلايای طبيعی در تمام كشورهای جهان همراه با صدمات انساني و خسارتهای مالي فراوان است. اما در كشورهای در حال توسعه مانند كشور ما اين موضوع از جنبه های مختلف حايز اهميت بسيار می باشد. ايران در شمار 10 كشور اول حادثه خيز جهان است و در مقايسه با بسياری از كشورها از نظر مديريت بحران در موقعيت مناسبی قرار ندارد. گسترش روز افزون صنايع بخصوص صنايع شيميايی و در راس آنها صنايع نفت و گاز و پتروشيمی ايجاب می كند مديريت بحران در اينگونه مراكز مورد توجه بيشتر قرار گرفته و با فرهنگ سازی و آموزش، آمادگی كافی براي مقابله با بحران های مختلف ايجاد گردد.

 


 

مدیریت بحران در نواحی شهری

مجيد عبدالهی
انتشارات سازمان شهرداريهای كشور (1380), 135صفحه،  8500 ريال

كتاب حاضر در 4 بخش تهيه و تدوين شده است. بخش اول آن به طرح مساله و ديدگاه‌هايی پيرامون موضوع مديريت بحران و ضرورت توجه به اين مقوله می پردازد. بخش دوم؛ شامل سيل‌ گيری شهرها، علل و عوامل وقوع سيل و روش‌های مقابله با اين سانحه طبيعی می باشد و بخش سوم علاوه بر تشريح مديريت بحران، به شيوه‌های كاهش اثرات زلزله بر شهرها، به نقش برنامه‌ريزی و مديريت شهری در كاهش اثرات زلزله، با توجه به فضای كالبدی شهرها، و همچنين ارايه راه‌ حل‌ هايی در اين زمينه می پردازد. بخش چهارم به مبحث نتيجه‌ گيری و راهبردهای اجرايی با هدف كاهش اثرات بلايای طبيعی می پردازد.